Ο Σωσίας Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι- στο θέατρο Αυλαία . Κριτική Αγγελα Μάντζιου

Ο Σωσίας

Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι- στο θέατρο Αυλαία

Εμμονικό, ελλειπτικό, σε εικαστικό σχήμα επαναληπτικότητας
συσσωρευμένης  εσωτερικής έντασης.
Αναζήτηση κανονικότητας και ισορροπίας στο σταθερό μοτίβο της
κατακερματισμένης  καθημερινότητας, ενός
προσώπου που χάνεται στις εσωτερικές  του
φωνές όπως διαχέονται από το σώμα στον χώρο που το περιβάλλει ως κέλυφος και
τείχος.

Κείμενο άδηλης θεατρικότητας, ψυχογραφικής έκφρασης και
αποτύπωσης του καταναγκαστικού εαυτού που ελλοχεύει στην κανονικότητα της
κοινωνικής πραγματικότητας. Θεατρικά σχηματοποιημένη,  συμβολική αποτύπωση  με σκηνοθετικά ευρήματα εικαστικού
χαρακτήρα,  με έμφαση στο ψευδαισθητικό
οπτικό αποτέλεσμα του συγχρονισμού φωνών και κίνησης,  σε εικονικές σκηνές ισορροπιών που
ανατρέπονται. 

Στο σκοτεινό περιβάλλον του ορατού χώρου, στο  μη ορατό πεδίο της σκέψης, στην έκφραση του
λόγου, συμπεριφορική καταγραφή μιας  περίπτωσης,  ενός ασήμαντου προσώπου, του Γκολιάτκιν.

Με  αφετηρία το έργο
του Ρώσου  συγγραφέα  «ο Σωσίας», η σκηνοθέτις κ. Έ. Μπίρμπα, έδωσε
βάθος σε ένα στατικό κείμενο εσωτερικών φωνών  στη 
θεατρικότητα  της
αποστασιοποιημένης καταγραφής και της αντίστοιχης  παρατήρησης από την πλευρά του θεατή, σε
ενδιαφέρον αποτέλεσμα ρητών και άρρητων συμβολισμών σκέψης. Στο περιβάλλον του εσωτερικού
χώρου, των φωτισμών της σκοτεινότητας και των σκιών,  που υποβοήθησε τεχνικά  και  ο
ήχος  καταγραφής της πραγματικότητας,
τόσο ως τεχνητός ήχος αναπαραγωγής φωνών και βημάτων  όσο και ως φυσικός ήχος μιας πυρωμένης
ατμόσφαιρας στην έκφραση της πυρετικής 
σκέψης.

Υποκριτικά,  με
έκφραση εσωτερική, συγκρατημένη και με ευγενική επιμονή, στιγμές  χαμηλόφωνης 
έντασης  πολλαπλασιασμένων,
αδηφάγων  φωνών,  ως την εκμηδένιση του προσώπου  στο τυποποιημένο- καθημερινό σκηνικό δράσης.
Ο παθολογικός Γκολιάτκιν και η επινόηση του Σωσία του, στις εσωτερικές
διαταραγμένες φωνές που αποσκοπούν στη θέση του προσώπου στο χώρο, ανατρέπει
αυτό που επιδιώκει:  την αποδοχή και την
κατανόηση των άλλων,  εξ αιτίας των
σκέψεων που εκφράζονται συμπεριφορικά ως σφήνες σκοτεινής αναλυτικότητας. Οι
πέντε ηθοποιοί στη διάρκεια της παράστασης, έδωσαν σχήματα της επικοινωνίας που
διαταράσσεται  σε έναν κλοιό
εσωστρέφειας, με δουλεμένη έκφραση κίνησης κυρίως και  ενός κάπως θολού λόγου που ωστόσο έδενε με το
συνολικό  ύφος της παράστασης.

Ο Σωσίας, κείμενο λίγο ως επιλογή στη θεατρική αποτύπωση,σωματικότητα  με  μια
σκοτεινή αύρα που αποδόθηκε εικαστικά σε ενδιαφέρον ψευδαισθητικό βάθος,  θεατρικό αποτέλεσμα εφαρμογής  μιας διακειμενικής –εικαστικής συνομιλίας,
ψυχαναλυτικό έργο μιας καταναγκαστικής ψυχοσύνθεσης της ποιότητας ενός ανθρώπου
που θέλει να είναι όπως οι άλλοι αλλά διαφέρει από τους άλλους  σε  όσα
η σκέψη του εκφράζει και επιθυμεί. Μια διασπασμένη  προβολή 
σχέσεων που ανακύπτουν ανάμεσα στο άτομο και τις εσωτερικές  φωνές 
ως  αποτέλεσμα  των κοινωνικών δεδομένων που τις καθορίζουν
στο επιθυμητό και στο ρεαλιστικό πεδίο. Μια μελαγχολική διαπίστωση επιβολής του
ισχυρού σχήματος  ένας-όλοι, ένα
απαισιόδοξο  ψυχογραφικό μοντέλο της
αδρανούς σύγκρουσης που στρέφεται κατά του εκάστοτε  εαυτού στο διαχρονικό πλαίσιο.  

     

Ο Σωσίας (1846), του Φιοντόρ
Ντοστογιέφσκι (1821-1881)

Σκηνοθεσία – Σκηνικά – Κοστούμια:
Έφη Μπίρμπα

Διασκευή – δραματουργική
επεξεργασία: Έφη Μπίρμπα, Άρης Σερβετάλης, Μιχαήλα Πλιαπλιά

Ηχητικός σχεδιασμός: Vangelino Currentzis

Φωτισμοί: Θύμιος Μπακατάκης

Καλλιτεχνικός συνεργάτης-βοηθός
σκηνοθέτη: Μιχαήλα Πλιαπλιά

Επιμέλεια κοστουμιών: Κωνσταντίνος
Μαλινδρέτος

Ερμηνευτές: Άρης Σερβετάλης, Δρόσος
Σκώτης, Γιώργος Συμεωνίδης, Συμεών Τσακίρης, Κωνσταντίνος Καρβουνιάρης

Παραγωγή: ngb group, Νίκος Ηλίας.

 Η παράσταση βασίστηκε στο βιβλίο του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι,
ο Σωσίας- ένα ποίημα της Αγίας Πετρούπολης, μετάφραση Βασίλης Τομανάς, εκδόσεις
Νησίδες, Θεσσαλονίκη  2002.

Άγγελα Μάντζιου