Shakespeare Lives στην Οθόνη του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης 14 Δεκεμβρίου 2016

ΔΙΑΦΟΡΑ
Shakespeare Lives στην
Οθόνη του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης
 
Τετάρτη 16 Νοεμβρίου, Τετάρτη
14 Δεκεμβρίου, Τετάρτη 18 Ιανουαρίου και Τετάρτη 8 Φεβρουαρίου,
στις 21:00 
στο Μέγαρο Μουσικής
Θεσσαλονίκης,
16/11 Aίθουσα
Μωρίς Σαλτιέλ (Μ2) – 14/12, 18/1 και 8/2 Αίθουσα Αιμίλιος Ριάδης (Μ2)


Στο
πλαίσιο του παγκόσμιου προγράμματος,
Shakespeare Lives του Βρετανικού Συμβουλίου με
αφορμή την 400ή επέτειο από τον θάνατο του σπουδαίου βρετανού δραματουργού, το
Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, το Βρετανικό Συμβούλιο και η Βρετανική Πρεσβεία
 στην Ελλάδα ενώνουν τις δυνάμεις τους για να
παρουσιάσουν ένα κινηματογραφικό αφιέρωμα με μια επιλογή από τις σημαντικότερες
μεταφορές του έργου του Σαίξπηρ στη Μεγάλη Οθόνη.
Τέσσερις
γνωστές κινηματογραφικές ταινίες θα «ζωντανέψουν» τα έργα του Σαίξπηρ σε μια
σειρά προβολών που θα πραγματοποιηθούν από αυτόν τον Νοέμβριο έως τον ερχόμενο
Φεβρουάριο στην οθόνη του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης.
Τέσσερις σπουδαίοι σκηνοθέτες με κορυφαία
επιτελεία συντελεστών θα συναντήσουν το κοινό της Θεσσαλονίκης αναδεικνύοντας
τη διαχρονικότητα του έργου του Σαίξπηρ, μέσα από τις ταινίες
«Ερρίκος
ο 5ος» (1944) του Λόρενς Ολίβιε (προλογίζει η κ. Πέννυ Μπούσκα, Διδάκτορας,
Τμήμα Κινηματογράφου, ΑΠΘ)
«Βασιλιάς
Ληρ» (1971) του Πίτερ Μπρούκ
«Μάκβεθ»
(1971) του Ρόμαν Πολάνσκι
(προλογίζει η κ. Μπέττυ
Κακλαμανίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Κινηματογράφου, ΑΠΘ)
«Η
Τρικυμία» (1979) του Ντέρεκ Τζάρμαν (προλογίζει η κ. Δέσποινα Μουζάκη, Πρόεδρος/Αναπληρώτρια
Καθηγήτρια, Τμήμα Κινηματογράφου, ΑΠΘ)
Η
είσοδος είναι ελεύθερη με δελτία εισόδου. 
Πρόγραμμα
«Ερρίκος
ο 5ος» (1944) του Λόρενς Ολίβιε, 16 Νοεμβρίου 2016 
Λειτουργώντας
ως το απόλυτο πολεμικό κάλεσμα της εποχής της, η ταινία αυτή του Λόρενς Ολίβιε
είναι ένα πατριωτικό αριστούργημα γεμάτο εντυπωσιακές σκηνές, μάχες, ρομαντισμό
και πολιτική εξαπάτηση.
Διάρκεια:
136 λεπτά
Στοχεύοντας
να συσπειρώσει τη Βρετανία κατά τη διάρκεια των πιο σκοτεινών ωρών του Β’
Παγκοσμίου Πολέμου, η ταινία είναι εμπνευσμένη από τον Ερρίκο τον 5ο,
και τις διεκδικήσεις του επί γαλλικού εδάφους και κορυφώνεται με την περίφημη
ομιλία του στα βρετανικά στρατεύματα την ημέρα του 
Saint Crispin και την εμβληματική και αιματηρή
απεικόνιση της μάχης του Αζενκούρ.
Έχοντας
μεταφερθεί από το τυπικό περιβάλλον του θεάτρου Globe σε ρεαλιστικές θέσεις
μάχης και διαθέτοντας ένα cast χιλιάδων κομπάρσων, η ταινία χάρισε στον Ολιβιέ
ένα ειδικό βραβείο από την Ακαδημία των Όσκαρ και πλέον θεωρείται ως η πρώτη
ταινία του Σαίξπηρ με τόσο μεγάλη καλλιτεχνική και εμπορική επιτυχία.
«Βασιλιάς
Ληρ» (1970) του Πίτερ Μπρούκ, 14 Δεκεμβρίου 2016 
Ο
θρυλικός θεατρικός σκηνοθέτης Πίτερ Μπρουκ, σκηνοθετεί τη δική του
κινηματογραφική ερμηνεία της κλασικής τραγωδίας του Σαίξπηρ «Βασιλιάς Ληρ».
Διάρκεια:
137 Λεπτά
Ο
Βασιλιάς Ληρ (Paul Scofield), αποφασίζει να μοιράσει το βασίλειό του ανάμεσα
στις τρείς θυγατέρες του, ανάλογα με το ποια θα εκφράσει καλύτερα το βάθος της
αγάπης που τρέφει γι’ αυτόν.  Όταν η κόρη του Cordelia αρνείται να
κολακέψει το εγώ του πατέρα της, ο Ληρ θα δώσει  θυμωμένος την εξουσία
στις αδελφές της, Goneril και Regan. Η τραγωδία όμως δεν αργεί. Σύντομα, οι δύο
κόρες του θα προδώσουν την εμπιστοσύνη του και ο βασιλιάς, αποδυναμωμένος και
κουρασμένος θα παρασυρθεί στην τρέλα, ενώ το πρώην ισχυρό του βασίλειο αρχίζει
να καταρρέει. 
«Μάκβεθ»
(1971) του Ρόμαν Πολάνσκι, 18 Ιανουαρίου 2017
Ο
Ρομάν Πολάνσκι παρουσιάζει την εφιαλτική του εκδοχή για την κλασική τραγωδία
του Σαίξπηρ με θέμα τις αιματηρές συνέπειες του παράφορου πάθους για την
εξουσία.
Διάρκεια:
140 Λεπτά
Ο Jon
Finch ενσαρκώνει τον Μάκβεθ, τον σκωτσέζο ήρωα που οδηγημένος από μια αλλόφρονα
φιλοδοξία εξαπολύει έναν ανείπωτο κύκλο βίας και αίματος. Παρακινημένος από την
υπερφυσική προφητεία τριών μαγισσών, ο Μάκβεθ ενθαρρύνεται από τη Λαίδη του
(Francesca 
Annis) να σκοτώσει τον βασιλιά
Ντάνκαν για να πάρει τον θρόνο του. Γυρίζοντας την ταινία στα τραχιά εδάφη της
βόρειας Ουαλίας, ο Πολάνσκι χρησιμοποιεί το τοπίο για να τονίσει τα οπτικά και
μυστικιστικά στοιχεία του σπουδαίου αυτού έργου του Σαίξπηρ.
«Η
Τρικυμία» (1979) του Ντέρεκ Τζάρμαν, 8 Φεβρουαρίου 2017
Διάρκεια:
92 Λεπτά
Αυτή η
εκδοχή του τελευταίου έργου του Σαίξπηρ από τον Ντέρεκ Τζάρμαν φέρνει στην
οθόνη μια υποβλητική ιστορία εκδίκησης, τιμωρίας και συμφιλίωσης.
Ο
Πρόσπερο (Heathcote Williams), πρώην Δούκας του Μιλάνου, και η κόρη του,
Μιράντα (Toyah 
Willcox), έχουν εγκαταλειφθεί σε ένα
απομακρυσμένο νησί από το κακό αδελφό του πρώτου, Δούκα Αντόνιο (
Richard Warwick).
Δώδεκα χρόνια αργότερα, ο Πρόσπερο έχει εξελιχθεί σε μεγάλο μάγο και έχοντας τη
δύναμη να ελέγχει τα στοιχεία της φύσης, δημιουργεί μια θύελλα (ή καταιγίδα)
βουλιάζοντας το πλοίο του Αντόνιο κοντά στο μυστηριώδες νησί, σε μια προσπάθεια
να πείσει έναν από τους ταξιδιώτες που βρίσκονται σε αυτό, τον πρίγκιπα
Φερδινάνδο της Νάπολης (
David Meyer), να παντρευτεί την κόρη του,
και να αποκαταστήσει την ειρήνη ανάμεσα στο Μιλάνο και τη Νάπολη.
 Ο Jarman
φέρνει την αίσθηση μιας πάνκ ευαισθησίας σε αυτή την παραγωγή, όπου τα άγρια
οπτικά στοιχεία και τα πλούσια σχέδια και γραφικά κρύβουν με ευκολία τον
πενιχρό προϋπολογισμό της ταινίας.

ταινία περιέχει γυμνές σκηνές*
“Όλος ο Κόσμος είναι μια Σκηνή: η κληρονομιά
και διαχρονική επιρροή του Σαίξπηρ στον Κινηματογράφο”
Adrian Wootton, Διευθύνων
Σύμβουλος,
Film London
Οι πρώτες διασκευές του
Σαίξπηρ που μεταφέρονται στη «μεγάλη οθόνη» χρονολογούνται από το 1899 (
King John, με
τον
Sir Herbert Beerbohm Tree) και αυξάνονται
σε συχνότητα έως την εποχή πριν τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο (πολλές από αυτές
τις μεταφορές περιλαμβάνονται στην εξαιρετική συλλογή
DVD του BFI, Silent Shakespeare). Ωστόσο, χρειάστηκε να
περιμένουμε μέχρι τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν μια υγιής δόση πατριωτικού
ενθουσιασμού και η ιδιοφυΐα ενός από τους μεγαλύτερους ηθοποιούς της Βρετανίας
–  του
Sir Laurence Olivier – δημιούργησαν τον  Henry V
(1944), μια μεταφορά του Σαίξπηρ σε λαμπρό
Technicolor που
θα αξιοποιούσε το θέμα με έναν  τρόπο που
ποτέ πιο πριν δεν είχε διανοηθεί κανείς. Ο
Olivier τότε θα συνέχιζε την ολοκλήρωση της τριλογίας αριστουργημάτων του, με
τον Άμλετ (1946) και τον
Richard III (1955).
Για μεγάλο χρονικό διάστημα ο Orson «Citizen Kane» Welles συναγωνιζόταν κινηματογραφικά τον Olivier για
τον τίτλο του μετρ του κινηματογραφικού Σαίξπηρ, με τη δική του σειρά από
εξαιρετικά δημιουργικές, αλλά χαμηλού κόστους κινηματογραφικές μεταφορές, με
αποκορύφωμα την εξαίσια ταινία «Οι Καμπάνες του Μεσονυχτίου» (1965).
Ωστόσο, ενώ στο Tinseltown των
ΗΠΑ ο Σαίξπηρ ήταν αντικείμενο κινηματογραφικού πειραματισμού με αποτέλεσμα την
παραγωγή μιας ολόκληρης σειράς ταινιών σε δημοφιλή κινηματογραφικά είδη, η πιο
ριζοσπαστική κινηματογραφική διασκευή του Σαίξπηρ έρχεται από την Ιαπωνία. Η
ιδέα του Ιάπωνα σκηνοθέτη επικών ταινιών,
Akira Kurosawa, να συνδυάσει την ευαισθησία
στην αφήγηση ιστοριών σαμουράι με την αισθητική του θεάτρου Noh και να τις
εφαρμόσει στον Σαίξπηρ, μεταμόρφωσε το Μάκβεθ στη μαγευτική ιστορική ταινία
δράσης Ο Θρόνος του Αίματος (1957).
Μετά τον Κurosawa, σκηνοθέτες όπως ο Ρώσος, Grigiori Kozintsev, με τη
Σοβιετική διασκευή του Άμλετ (1964), ή ο ιταλός μετρ του κινηματογράφου Franco
Zefferelli με την ευαίσθητη διασκευή του, Ρωμαίος και Ιουλιέτα (1968) και ο
Roman Polanski, με
το συναρπαστικό αλλά βίαιο Μάκβεθ (1971) έφεραν  νέες προοπτικές στην αισθητική του
κινηματογραφικού Σαίξπηρ.
Η επέλαση του Σαίξπηρ στην
τηλεόραση επηρέασε αρνητικά τις βρετανικές κινηματογραφικές μεταφορές του έργου
του κατά τη δεκαετία του ‘70 (με σπάνιες εξαιρέσεις, όπως η Τρικυμία του  Derek Jarman το 1979). Η αναβίωση του Σαίξπηρ
στη μεγάλη οθόνη στη Βρετανία ήρθε από τον ηθοποιό/σκηνοθέτη
Kenneth Branagh, ξεκινώντας
με το γεμάτο ενέργεια Henry V (1989) και συνεχίζοντας με άλλους πέντε
Σαιξπηρικούς τίτλους. Εντυπωσιακός επίσης είναι και ο αιχμηρός Richard III του Richard
Loncraine, που ενσαρκώνει αξέχαστα ο Sir Ian McKellen (1995).
Ίσως η μεγαλύτερη σε επιρροή, κινηματογραφική
ταινία που έγινε εκτός Βρετανίας ήταν η τολμηρή και όμορφη σύγχρονη αμερικανική
γκανγκστερική εκδοχή του «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» (1996) του Baz Luhrmann, που
έγινε στο τέλος της δεκαετίας του ‘90, διατηρώντας την αυθεντική γλώσσα της
παράστασης.
Πολύ πρόσφατα, οι νέες
κινηματογραφικές διασκευές του Σαίξπηρ προέρχονται από την ινδική υποήπειρο. Ο παραγωγός
/ σκηνοθέτης Vishai Bhardwaj δημιούργησε μια τριλογία από αστυνομικά  ‘μπολιγουντιανά’  μιούζικαλ βασισμένα σε έργα του Σαίξπηρ,
ξεκινώντας με το Maqbool (2003). Για μια ακόμη φορά, τα  έργα του Σαίξπηρ αναμειγνύονται με
διαφορετικά πολιτισμικά δεδομένα, όπου, παρά το γεγονός ότι τα πάντα μοιάζουν διαφορετικά,
αυτά παραμένουν σαφώς αναγνωρίσιμα.
Στη Βρετανία συναρπαστικές και
σκληρές νέες διασκευές, όπως αυτή του
Coriolanus
(2011) του
Ralph Fiennes, και ο τολμηρός και αιμοδιψής Macbeth (2015), έχουν προκαλέσει σημαντικό καλλιτεχνικό
και εμπορικό ενδιαφέρον.
Έτσι ο Σαίξπηρ παραμένει, όπως
η σκοτεινή ύλη: το έργο είναι πάντα εκεί, προσφέροντας μια ένδοξη κληρονομιά
και επίσης μια πλούσια, ζωντανή πηγή που εμπνέει και
προκαλεί κινηματογραφιστές και καλλιτέχνες να δημιουργήσουν νέες ταινίες,
γεγονός που μπορεί με τη σειρά του να ενθουσιάσει και να εμπνεύσει τις νέες
γενιές των θεατών.
Σημείωση: Το
κείμενο αυτό αποτελεί επιμελημένη εκδοχή ενός άρθρου που στην πλήρη του μορφή
μπορείτε να το βρείτε στην ιστοσελίδα του British Council:
http://film.britishcouncil.org/

Στην έρευνα
για το άρθρο αυτό, ο συντάκτης χρησιμοποίησε ως πηγές το ‘
Walking Shadows: Shakespeare’, που
επιμελήθηκαν οι
Luke Mckernan and Olwen Terris (BFI, 1994) και το ‘Shakespeare and the Film’ του Roger Manvell (Barnes, 1971). 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *