Ετικέτα: ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ

Μη χάσετε: ·         Την πρεμιέρα της εβδομάδας, το ανεπιτήδευτα συγκινητικό φιλμ Ο κύριος και η κυρία Αντελμάν του Νικολά Μπεντός, με θέμα ένα ζευγάρι που ζει τις όμορφες και άσχημες στιγμές του με πάθος και ανατροπές (αίθ. Ολύμπιον) ·         Μια ταινία γεμάτη χιούμορ, περιπέτεια και απρόσμενες φιλίες που ξεχώρισε στη Νεανική Οθόνη του 58ου ΦΚΘ, […]

Τρεις γυναικείοι χαρακτήρες στη νιότη τους, τρεις εξαιρετικές ταινίες τρόμου του σύγχρονου σινεμά, αλλά και μια αφορμή για να δούμε τη γυναικεία φύση μέσα από εντελώς διαφορετική σκοπιά: τρυφερή και ωμή μαζί. Αυτή την εβδομάδα η Ταινιοθήκη Θεσσαλονίκης παρουσιάζει το αφιέρωμα «Τρυφερή ωμότητα» προσκαλώντας μας να απολαύσουμε στη μεγάλη οθόνη τρία αγαπημένα φιλμ τρόμου: Άσε […]

ΤΙ ΘΑ ΔΕΙΤΕ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΣΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (1 – 7 Φεβρουαρίου 2018) Τέσσερις εξαιρετικές ταινίες στον δρόμο για τα Όσκαρ: Ø  Εγώ, η Τόνια του Γκρεγκ Γκιλέσπι, μια παράλογη, τραγική και ταυτόχρονα ξεκαρδιστική ματιά στην Τόνια Χάρντινγκ, τη γυναίκα που αποτέλεσε το μεγαλύτερο σκάνδαλο στην ιστορία του αθλητισμού (αίθ. Ολύμπιον). Ø  Η […]

Ταινιοθήκη Θεσσαλονίκης Αφιέρωμα «Έρωτες σε ασπρόμαυρες πόλεις» 17 έως 19 Δεκεμβρίου 2017, αίθουσα Σταύρος Τορνές Νέα Υόρκη, Λος Άντζελες, Βερολίνο. Τρεις νεαροί ήρωες ανακαλύπτουν τον εαυτό τους και αναζητούν τον έρωτα σε τρεις μητροπόλεις του κόσμου, πρωταγωνιστές -σε φόντο ασπρόμαυρο- σε τρεις ταινίες που παρουσιάζει το τελευταίο –για το 2017- αφιέρωμα της Ταινιοθήκης Θεσσαλονίκης «Έρωτες […]

ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΝΑΓΚΙΣΑ ΟΣΙΜΑ: ΑΙΣΘΗΣΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΣ» Τον σπουδαίο δημιουργό Ναγκίσα Όσιμα (1932–2013), ο οποίος υπήρξε μια από τις πιο τολμηρές, ριζοσπαστικές και πολιτικοποιημένες φωνές του νέου ιαπωνικού σινεμά, τιμά η Ταινιοθήκη Θεσσαλονίκης μέσα από το αφιέρωμα «Ναγκίσα Όσιμα: αισθησιασμός και πάθος», που πραγματοποιείται από την Πέμπτη 18 έως την Κυριακή 21 Φεβρουαρίου 2016 στην αίθουσα Σταύρος Τορνές (Αποθήκη 1, Λιμάνι).   Ο Όσιμα συχνά μέσα από το έργο του αμφισβήτησε τις δυνάμεις εξουσίας, διερευνώντας την ανθρώπινη σεξουαλικότητα ως μοχλό αντίστασης. Στο πλαίσιο του αφιερώματος προβάλλονται τέσσερις ταινίες του: Το ημερολόγιο ενός κλέφτη της Σιντζούκου (1969), Η τελετή (1971), Η αυτοκρατορία των αισθήσεων (1976) και Η αυτοκρατορία του πάθους (1978).   Αξίζει να θυμηθούμε ότι:  – Το ημερολόγιο ενός κλέφτη της Σιντζούκου, με το στυλ του σινεμά-ντιρέκτ και μια απόλυτα μοντέρνα για την εποχή της κινηματογραφική ματιά, είναι μια από τις πιο ανατρεπτικές ταινίες του Όσιμα. – Η ταινία Η αυτοκρατορία των αισθήσεων, βασισμένη σε πραγματικά περιστατικά που συνέβησαν στην προπολεμική Ιαπωνία, προκάλεσε σάλο στην εποχή της και αποτελεί ένα από τα πιο τολμηρά φιλμ-σταθμούς του παγκόσμιου σινεμά. – Η αυτοκρατορία του πάθους απέσπασε το Βραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Καννών και πλήθος βραβείων από την Ιαπωνική Ακαδημία Κινηματογράφου.  · Να σημειωθεί ότι αποκλειστικά κατά τη διάρκεια του αφιερώματος θα πωλείται σε προσφορά η έκδοση Nagisa Oshima, που κυκλοφόρησε το 1994 με την ευκαιρία του αναδρομικού αφιερώματος στο έργο του σκηνοθέτη στο πλαίσιο του 35ου ΦΚΘ (τιμή πώλησης 7,00 ευρώ από 10,00 ευρώ).  Πώληση εισιτηρίων: Αίθουσα «Σταύρος Τορνές» (Αποθήκη 1, Λιμάνι, τηλ. 2310-508.398, cinematheque@filmfestival.gr)  Τιμή εισιτηρίου: 4 ευρώ (γενική είσοδος), 3 ευρώ (για τα μέλη). Κάρτα μέλους: 1 ευρώ. Πρόγραμμα προβολών: Πέμπτη 18/2 18:30 Η τελετή  21:00 Το ημερολόγιο ενός κλέφτη της Σιντζούκου  Παρασκευή 19/2 18:30 Η αυτοκρατορία των αισθήσεων  21:00 Η αυτοκρατορία του πάθους Σάββατο 20/2 18:30 Το ημερολόγιο ενός κλέφτη της Σιντζούκου  21:00 Η αυτοκρατορία των αισθήσεων Κυριακή 21/2 18:30 Η αυτοκρατορία του πάθους 21:00 Η τελετή  Οι ταινίες του αφιερώματος: Το ημερολόγιο ενός κλέφτη της Σιντζούκου  (Ιαπωνία, 1969) Σκηνοθεσία: Ναγκίσα Όσιμα. Σενάριο: Masao Adachi, Mamoru Sasaki, Nagisa Ôshima.  Με τους: Tadanori Yokoo, Rie Yokoyama, Moichi Tanabe, Ασπρόμαυρη & Έγχρωμη, 94΄. 1968. Καλοκαίρι στην περιοχή Σιντζούκου στο Τόκιο. Ο Μπέρντι προσπαθεί να κλέψει στο βιβλιοπωλείο όπου εργάζεται η Ουμέκο, αλλά γίνεται αντιληπτός από την κοπέλα, η οποία τον οδηγεί στον ιδιοκτήτη. Εκείνος όμως, αντί να τον κατηγορήσει, τον υποδέχεται φιλικά, του χαρίζει ένα αντίτυπο του δικού του βιβλίου με τίτλο «Συνομιλίες με μια γυμνή φιγούρα» κι επίσης του δίνει χρήματα για να κάνει το τραπέζι στην Ουμέκο. Οι δύο νέοι βγαίνουν, διαβάζουν το βιβλίο, αλλά όταν συνευρίσκονται ερωτικά αισθάνονται απαθείς και αδιάφοροι και δεν νιώθουν καμία ευχαρίστηση ή ηδονή. Όταν κάποια στιγμή η Ουμέκο συλλαμβάνεται από την αστυνομία για διατάραξη της κοινής ησυχίας, ο παράξενος βιβλιοπώλης παρεμβαίνει και πάλι. Θα πληρώσει την εγγύηση της αποφυλάκισης και θα στείλει τους δυο νέους σ’ έναν σεξολόγο για να βοηθηθούν σχετικά με τη διαταραχή που βιώνουν στην σχέση τους… Με το στυλ του σινεμά-ντιρέκτ, τη μηχανή στο χέρι και μια απόλυτα μοντέρνα κινηματογραφική ματιά και ρηξικέλευθο κινηματογραφικό ύφος που ανατρέπει τις παραδοσιακές αφηγηματικές συμβάσεις, το Ημερολόγιο… είναι μια ασυνήθιστη ταινία- έρευνα της καταπιεσμένης σεξουαλικότητας. Θέμα του φιλμ και βασικός άξονας σ’ όλο το έργο του Ιάπωνα δημιουργού, είναι η σχέση της εσωτερικής ελευθερίας και της αυτοπραγμάτωσης του ατόμου με την σεξουαλική απελευθέρωση∙ ζήτημα άμεσα συνδεδεμένο με τις κυρίαρχες προκαταλήψεις και τα ερωτικά ταμπού, καθώς και τις αυταρχικές κοινωνικές και πολιτικές δομές που περιορίζουν ασφυκτικά την ανθρώπινη συμπεριφορά. Η τελετή (Ιαπωνία, 1971) Σκηνοθεσία: Ναγκίσα Όσιμα. Σενάριο: Mamoru Sasaki, Tsutomu Tamura, Nagisa Ôshima.  Ηθοποιοί: Kenzô Kawarasaki, Atsuko Kaku, Atsuo Nakamura. Έγχρωμη, 122΄. Ο Ματσούο, καθώς ταξιδεύει προς τον τόπο καταγωγής του για την κηδεία ενός συγγενή, θυμάται σκηνές από το οικογενειακό παρελθόν και ανακαλύπτει ότι όλες έχουν σχέση με τελετουργίες, άλλοτε νεκρώσιμες και άλλοτε γαμήλιες. Η αφήγηση της ταινίας, μέσα από συνεχείς αναδρομές, όλες συνδεδεμένες με κάποια οικογενειακή τελετή, διατρέχει όλο το πρόσφατο παρελθόν της Ιαπωνίας: η ήττα και το τέλος του πολέμου, η ανασυγκρότηση των συντηρητικών δυνάμεων, η αποκήρυξη του ένοπλου αγώνα και η πολιτική πάλη της αριστεράς, η υπογραφή του Αμερικανο-ιαπωνικού συμφώνου, η φοιτητική αναταραχή και το χαρακίρι του Γιούκιο Μισίμα.  Σε κάθε οικογενειακή τελετή αντανακλάται το πνεύμα των καιρών και γι’ αυτό η ταινία θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μια κριτική επισκόπηση της εξέλιξης και της διαμόρφωσης της σύγχρονης ιαπωνικής κοινωνίας: το παρελθόν ρίχνει πάντα βαριά τη σκιά του στο παρόν, στα πρόσωπα και τις μεταξύ τους σχέσεις. Παράλληλα, καθώς στο επίκεντρο της ταινίας βρίσκονται οι οικογενειακοί δεσμοί, το φιλμ είναι και μια κριτική στον ίδιο το θεσμό, τις ιεραρχικές δομές του, τις αθέατες και συχνά αποτρόπαιες όψεις του, καθώς και την εξουσία που επιβάλλει, πολλές φορές με τρόπο βίαιο και τραυματικό, στα μέλη του. Η αυτοκρατορία των αισθήσεων  (Ιαπωνία – Γαλλία, 1976) Σκηνοθεσία – σενάριο: Ναγκίσα Όσιμα. Ηθοποιοί: Tatsuya Fuji, Eiko Matsuda, Aoi Nakajima. Έγχρωμη, 120΄. 1936. Η Σάντα προσλαμβάνεται στο ξενοδοχείο που διευθύνουν ο Κίτσι και η γυναίκα του, Τόκου. Όταν κάποια στιγμή ο Κίτσι την αποπλανεί -παρά τις διαμαρτυρίες της- ερωτικά, αυτό το πρώτο βίαιο ζευγάρωμα δημιουργεί και στους δυο μια ακόρεστη δίψα για το κορμί του άλλου –μια δίψα που συνεχώς μεγαλώνει μετά από κάθε σεξουαλική τους  συνεύρεση. Η ένταση του ερωτικού πόθου και η δυστυχία που νιώθουν όταν δεν είναι μαζί, οδηγούν τον Κίτσι να αφήσει την γυναίκα του και να χάσει την αξιοπρέπεια και την κοινωνική του υπόληψη. Καταλήγουν να κρύβονται και να τριγυρνούν από το ένα  ξενοδοχείο στο άλλο, με την ερωτική τους δίψα να παραμένει ακόρεστη και άσβεστη. Αναζητώντας διαρκώς την υπέρτατη ηδονή, οι δυο εραστές θα οδηγηθούν σ’ ένα τραγικό και απρόβλεπτο τέλος… Η ιστορία είναι βασισμένη σε πραγματικά περιστατικά που συνέβησαν στην προπολεμική Ιαπωνία.  «Στην Αυτοκρατορία των αισθήσεων παρευρισκόμαστε σε μια δοκιμασία του σεξ. Ένας άντρας, σαν τον δεμένο στο δέντρο Άγιο Σεβαστιανό, βιδώνεται με το γεννητικό του όργανο στη γυναίκα που αγαπάει και που θα τον σαϊτέψει θανάσιμα με την αλύγιστη αγάπη της. Είναι σχεδόν κοινότοπο να αναφέρει κανείς σχετικά μ’ αυτό το έργο τον διάσημο ορισμό του Ζορζ Μπατάιγ, σύμφωνα με τον οποίο ο ερωτισμός είναι η επιδοκιμασία της ζωής μέχρι θανάτου…». (Απόσπασμα από το κείμενο του Andre Pieyre de Mandiargues που περιέχεται στο βιβλίο-μονογραφία Nagisa Oshima, το οποίο εκδόθηκε το 1994 με την ευκαιρία του αναδρομικού αφιερώματος στο έργο του Όσιμα, στο πλαίσιο του 35ου ΦΚΘ)     Η αυτοκρατορία του πάθους   (Ιαπωνία – Γαλλία, 1978) Σκηνοθεσία: Ναγκίσα Όσιμα. Σενάριο: Itoko Nakamura, Nagisa Ôshima. Ηθοποιοί: Tatsuya Fuji, Kazuko Yoshiyuki, Takahiro Tamura. Έγχρωμη, 105΄. 1895. Μια ιστορία αγάπης και θανάτου με φόντο ένα φτωχό απομακρυσμένο χωριό. Η Σέκι ζει μια  ήρεμη ζωή με τον ηλικιωμένο σύζυγό της Γκισαμπούρο. Ακόμα όμορφη και επιθυμητή, κάποια στιγμή ξυπνά τον πόθο του νεαρού στρατιώτη Τογιότζι. Οι δύο εραστές θα παρασυρθούν από το τυφλό ερωτικό τους πάθος και θα δολοφονήσουν τον σύζυγο, πετώντας το πτώμα του σ’ ένα ξεροπήγαδο. Τα χρόνια περνούν, συνεχίζουν να κρατούν κρυφή την ερωτική τους  σχέση, αλλά το έγκλημά τους εξακολουθεί να τους βασανίζει, ενώ και οι συγχωριανοί τους αρχίζουν να υποψιάζονται κάτι … Το τέλος που τους περιμένει θα είναι τρομερό, ανάλογο αρχαίας ελληνικής  τραγωδίας.  «Μετά την Αυτοκρατορία των αισθήσεων, ιδού Η Αυτοκρατορία του πάθους και ο παροξυσμός ενός σκληρού έρωτα, τον οποίο ο Όσιμα παρουσιάζει με μια ομορφιά τόσο εκτυφλωτική και μια τέχνη τόσο εκλεπτυσμένη, ώστε, αν δεν κλείσει κανείς τα μάτια του και δεν αρνηθεί το αξιοθαύμαστο θέαμα, δεν θα αποφύγει ένα είδος συνενοχής… Η γέννηση ενός απαγορευμένου έρωτα, το έγκλημα πάθους, η καταδίωξη και η τιμωρία, αναπαρίστανται σε εικόνες όπου το καλοκαίρι, το φθινόπωρο και ο ιαπωνικός χειμώνας παρουσιάζονται με τελειότητα παρόμοια των πινάκων του Χοκουσάι και του Ουταμάρο…»                                                                     Andre Pieyre de Mandiargues «Οι εραστές, δέσμιοι μιας φύσης που δεν λησμονεί το έγκλημά τους, δεν θα ξεφύγουν ούτε από τις τύψεις τους, αλλά ούτε κι από τη δικαιοσύνη των ανθρώπων. Όπως μέχρι το τέλος, ακόμα και πέραν του πόθου και της ενοχής, το πάθος τους θα επιζήσει, σπάνιο και φλογερό, ακαταμάχητο, αψηφώντας όλους τους νόμους»                                                                      Jean-Claude Carriere  (Tα αποσπάσματα προέρχονται από το βιβλίο-μονογραφία Nagisa Oshima, το οποίο εκδόθηκε το 1994 με την ευκαιρία του αναδρομικού αφιερώματος στο έργο του σκηνοθέτη, στο πλαίσιο του 35ου ΦΚΘ)    

ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΕΔΩ ΕΙΝΑΙ ΒΑΛΚΑΝΙΑ » Τα Βαλκάνια, η περιοχή με την μοναδική φυσιογνωμία και τη γοητευτική πολυμορφία, με τις ιδιαίτερες ιστορικές και πολιτικές διεργασίες που άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στις ζωές των ανθρώπων και την κουλτούρα τους, βρίσκονται αυτή την εβδομάδα στο επίκεντρο της Ταινιοθήκης Θεσσαλονίκης, μέσα από το αφιέρωμα «Εδώ είναι Βαλκάνια…» που παρουσιάζεται από την Πέμπτη 4 έως και την Κυριακή 7 Φεβρουαρίου 2016 στην αίθουσα Σταύρος Τορνές (Αποθήκη 1, Λιμάνι).   Στο πλαίσιο του αφιερώματος προβάλλονται τέσσερις πολυβραβευμένες ταινίες, που ξεχωρίζουν για τον ουμανισμό και τα αντιπολεμικά τους μηνύματα. Πρόκειται για τα φιλμ No Man’s Land (2001) του Ντάνις Τάνοβιτς, Πριν από τη βροχή (1994) του Μίλτσο Μαντσέφσκι, Σεράγεβο σ’αγαπώ (2006) της Γιασμίλα Σμπάνιτς και Η οδύσσεια του κυρίου Λαζαρέσκου (2005) του Κρίστι Πούιου.   Αξίζει να θυμηθούμε ότι:  – Η εξαιρετική αντιπολεμική ταινία No Man’s Land έχει λάβει πληθώρα βραβείων σε όλο τον κόσμο, ανάμεσα σε αυτά και το Όσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας.   – Το Σεράγεβο σ’ αγαπώ της Γιασμίλα  Ζμπάνιτς,  βραβευμένο με τη Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου, ξεκίνησε την πορεία του από το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης όταν το σενάριο της ταινίας, γραμμένο από την ίδια την σκηνοθέτιδα, κέρδισε ομόφωνα το 2003 το πρώτο βραβείο του Balkan Fund. – Η ταινία Πριν από τη βροχή βραβεύτηκε με το Χρυσό Λιοντάρι στο Φεστιβάλ Βενετίας, ενώ ειδική μνεία αξίζει η φωτογραφία του Μανουέλ Τεράν, αλλά και η εξαιρετική μουσική της ταινίας που υπογράφει το συγκρότημα Anastasia.  Να σημειωθεί ότι αποκλειστικά κατά τη διάρκεια του αφιερώματος θα πωλείται σε προσφορά η έκδοση Ματιές στα Βαλκάνια 1994-2013 που κυκλοφόρησε το 2013 στο πλαίσιο του 54ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (τιμή πώλησης: 3,00 ευρώ από 5,00 ευρώ). Πώληση εισιτηρίων: Αίθουσα «Σταύρος Τορνές» (Αποθήκη 1, Λιμάνι, τηλ. 2310-508.398, cinematheque@filmfestival.gr)  Τιμή εισιτηρίου: 4 ευρώ (γενική είσοδος), 3 ευρώ (για τα μέλη). Κάρτα μέλους: 1 ευρώ. Πρόγραμμα προβολών: Πέμπτη 4/2 18:00 Η οδύσσεια του κυρίου Λαζαρέσκου 21:00 Σεράγεβο σ’αγαπώ Παρασκευή 5/2 18:30 No Man’s Land 21:00 Πριν από τη βροχή Σάββατο 6/2 18:30 Σεράγεβο σ’αγαπώ 21:00 No Man’s Land Κυριακή 7/2 18:30 Πριν από τη βροχή 21:00 Η οδύσσεια του κυρίου Λαζαρέσκου Οι ταινίες του αφιερώματος: No Man’s Land (Βοσνία Ερζεγοβίνη – Γαλλία – Σλοβενία – Ιταλία – Ηνωμένο Βασίλειο – Βέλγιο, 2001) Σκηνοθεσία – σενάριο: Ντάνις Τάνοβιτς / Danis Tanovic. Ηθοποιοί: Branko Djuric, Rene Bitorajac, Filip Sovagovic. Έγχρωμο, 98΄.  1993. Στη διάρκεια του εμφύλιου πολέμου στην Γιουγκοσλαβία, δύο στρατιώτες  σε εμπόλεμη κατάσταση, ένας Βόσνιος, ο Τσίκι και ένας Σέρβος, ο Νίνο  βρίσκονται στο ίδιο χαράκωμα, μπροστά στο παράλογο και άλυτο πρόβλημα μιας μακάβριας πραγματικότητας: ένας τραυματισμένος κείτεται πάνω σε μια νάρκη. Αν κάποιος προσπαθήσει να τον βοηθήσει, η παραμικρή μετακίνηση του σώματος   μπορεί να την απενεργοποιήσει, προκαλώντας τρομερή έκρηξη.  Καθώς ο Τσίκι και ο Νίνο προσπαθούν να βρουν τρόπο να ξεφύγουν, την υπόθεση αναλαμβάνουν οι Κυανόκρανοι, καθώς η  ιστορία έχει γίνει γνωστή στα media, τα τηλεοπτικά συνεργεία καταφθάνουν και το θέμα παίρνει διεθνείς διαστάσεις. Μέσα σ’ αυτόν τον απίστευτο παραλογισμό, οι δύο άντρες προσπαθούν απεγνωσμένοι να διαπραγματευτούν τις ζωές τους καθώς είναι παγιδευμένοι  στη λεγόμενη no man’s land, την «ουδέτερη ζώνη». Πρόκειται για μια εξαιρετική και πολυβραβευμένη αντιπολεμική  ταινία (ανάμεσα στην πληθώρα των βραβείων σ΄ όλο τον κόσμο και το Όσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας), σε σενάριο του Βόσνιου σκηνοθέτη της Ντάνις Τάνοβιτς,  για τον Σερβοβοσνιακό εμφύλιο. Στο No man’s land συνυπάρχουν το κατάμαυρο χιούμορ και η σατιρική διάθεση  με τη φρίκη του πολέμου και την παράνοια του εμφύλιου σπαραγμού. Ταυτόχρονα το βλέμμα που «ρίχνει» ο Τάνοβιτς πάνω στον ρόλο των διεθνών ΜΜΕ και στα συμφέροντα που αυτά εξυπηρετούν, καθώς και στην «ειρηνευτική» παρουσία των κυανόκρανων και στις γεωπολιτικές ισορροπίες που αντιπροσωπεύει ο ΟΗΕ, είναι διεισδυτική, καίρια και καυστική.  Πριν από τη βροχή / Before the Rain FYROM ΠΓΔΜ – Γαλλία – Μεγάλη Βρετανία, 1994 Σκηνοθεσία – σενάριο: Μίλτσο Μαντσέφσκι / Milcho Manchevski.  Ηθοποιοί: Katrin Cartlidge, Rade Serbedzija, Grégoire Colin. Έγχρωμη, 113΄. Την ταινία συναποτελούν τρεις επιμέρους ενότητες. Στην πρώτη μεταφερόμαστε στα Σκόπια και συγκεκριμένα σε ένα ορθόδοξο μοναστήρι, για να παρακολουθήσουμε την ιστορία ενός νεαρού ορθόδοξου μοναχού που έχει δώσει όρκο σιωπής, και που θα προσπαθήσει να κρύψει στο μοναστήρι μια νεαρή μουσουλμάνα από την Αλβανία, η οποία ζητά στον οίκο του Θεού καταφύγιο, καθώς είναι κυνηγημένη. Στο δεύτερο μέρος μια νεαρή Αγγλίδα αμφιταλαντεύεται για το αν θα πρέπει να ακολουθήσει τον εραστή της, που είναι φωτογράφος ή να παραμείνει με τον σύζυγό της. Στο τρίτο μέρος επανερχόμαστε στο αρχικό τοπίο, όπου μαζί με τον φωτογράφο του δεύτερου μέρους που έχει έρθει στη γενέτειρά του, θα γίνουμε θεατές αιματηρών γεγονότων και συγκρούσεων ανάμεσα σε χριστιανούς και μουσουλμάνους, και όλη τη ζοφερή ατμόσφαιρα που προηγείται ενός αδελφοκτόνου αιματηρού πολέμου. Βάζοντας τίτλους στις τρεις ιστορίες του (κατά σειρά Λέξεις – Πρόσωπα – Εικόνες) ο ταλαντούχος σκηνοθέτης, μετά από μακροχρόνια παραμονή στην Αμερική, επιστρέφει στην πατρίδα του και κάνει μια ταινία με οδηγό την ρήση του Θουκυδίδη ότι «ανάμεσα στους πολέμους ο πιο ολέθριος είναι ο εμφύλιος». Έτσι εδώ, προσεγγίζοντας ένα καυτό θέμα όπως το πολυσύνθετο γλωσσικό και εθνικό παλίμψηστο των Βαλκανίων με ευαισθησία και χωρίς μονομέρειες, αναδεικνύει ουσιαστικά τους λόγους διαμελισμού και αιματοκυλίσματος της γειτονιάς μας: τη μισαλλοδοξία, την δυσανεξία, την έλλειψη ανοχής απέναντι στον Διαφορετικό Άλλο και κυρίως στον εθνικιστικό και θρησκευτικό φανατισμό, ο οποίος χειραγωγημένος από τα μεγάλα γεωπολιτικά συμφέροντα, θα οδηγήσει στα άκρα ομάδες και εθνικές μειονότητες που για αιώνες συμβίωναν και συνυπήρχαν ειρηνικά. Ο Μαντσέφσκι καυτηριάζει τον εθνικιστικό φανατισμό, που φέρνει αντιμέτωπες τις μέχρι πρότινος ειρηνικά συνυπάρχουσες θρησκευτικές μειονότητες. Ωστόσο, η δύναμη της ταινίας δεν βρίσκεται στο ουμανιστικό, αντιπολεμικό μήνυμά της, αλλά στην ποιητική ατμόσφαιρα των εικόνων της, και στην υποβλητική σκηνοθεσία του δημιουργού της, ο οποίος καταφέρνει να µας μεταφέρει μια γνήσια αίσθηση του τραγικού, αποφεύγοντας έντεχνα την εύκολη λύση της επίδειξης του φολκλόρ. Τα αισθήματα του νεαρού ορθόδοξου νεαρού για την μουσουλμάνα γυναίκα, θα μπορούσαν να είναι μια πρόταση του σκηνοθέτη για την ειρηνική συνύπαρξη αυτού του μωσαϊκού μειονοτήτων, αν δεν συνθλίβονταν και αυτά κάτω από τον οδοστρωτήρα της μισαλλοδοξίας και του εθνικισμού. Πέρα από τα ανθρωπιστικά μηνύματα, ο Μαντσέφσκι μάς προσφέρει μια σειρά ποιητικών εικόνων, ενορχηστρώνοντας μια υποβλητική ατμόσφαιρα, από την οποία ξεχειλίζουν πηγαία και γνήσια αισθήματα. Ειδική μνεία αξίζει η φωτογραφία του Μανουέλ Τεράν, αλλά και η εξαιρετική μουσική της ταινίας που υπογράφει το συγκρότημα Anastasia. Η ταινία βραβεύτηκε με το Χρυσό Λιοντάρι στο Φεστιβάλ Βενετίας. Σεράγεβο σ’αγαπώ / Grbavica (Βοσνία Ερζεγοβίνη – Κροατία – Αυστρία – Γερμανία, 2006) Σκηνοθεσία – σενάριο: Γιασμίλα Σμπάνιτς / Jasmila Zbanic. Ηθοποιοί: Mirjana Karanovic, Luna Zimic Mijovic, Leon Lucev. Έγχρωμη, 100΄.  Η πρωταγωνίστρια Έσμα είναι μια μοναχική, Βόσνια μητέρα που κουβαλά ένα ανεπούλωτο τραύμα από την εποχή του πολέμου. Προσπαθεί να μεγαλώσει την  ατίθαση και στα πρόθυρα της εφηβείας κόρη της Σάρα και εργάζεται ως γκαρσόνα σ’ ένα νυχτερινό κέντρο για να μπορέσει να καλύψει τα σχολικά έξοδα. Η νεαρή κοπέλα πιστεύει πως ο αγνοούμενος πατέρας της ήταν ήρωας του πολέμου, όταν όμως το σχολείο προσφέρει δωρεάν διακοπές στα παιδιά των ηρώων του πολέμου, η μητέρα της δυσκολεύεται να παρουσιάσει τα κατάλληλα χαρτιά που να αποδεικνύουν τη δράση του άντρα της. Και αυτό γιατί πίσω από την εξαφάνιση του πατέρα υπάρχει ένα τρομερό μυστικό, που η μητέρα έχει κρύψει από την κόρη της… Το Σεράγεβο σ’ αγαπώ της Γιασμίλα  Ζμπάνιτς,  βραβευμένο με τη Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου, ξεκίνησε την πορεία του από το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης όταν το σενάριο της ταινίας, γραμμένο από την ίδια την  σκηνοθέτιδα, κέρδισε ομόφωνα το 2003 το πρώτο βραβείο του Balkan Fund. Η ταινία αφηγείται και επικεντρώνεται σε μια προσωπική ιστορία, η οποία εκτυλίσσεται στην μεταπολεμική Βοσνία, στην πρωτεύουσά της, το Σεράγεβο και πιο συγκεκριμένα, στην συνοικία Γκρμπάβιτσα (που είναι και ο πρωτότυπος τίτλος της). Κουβαλώντας και προσπαθώντας να διαχειριστεί το ανοιχτό τραύμα που της άφησε η φρίκη του πολέμου η Έσμα (εξαιρετική ερμηνεία από τη Μιριάνα Καράνοβιτς) αγωνίζεται να επιβιώσει, ταυτόχρονα να διαφυλάξει το ένοχο μυστικό που έχει σημαδέψει την ζωή της, και παράλληλα να κρατήσει ανοιχτή την δίοδο επικοινωνίας με την κόρη της. Σκηνοθετημένη από την Γιασμίλα Ζμπάνιτς, με μεγάλη ευαισθησία σε ότι αφορά την σχέση μάνας-κόρης, η ταινία χωρίς μελοδραματικές υπερβολές και καταγγελτική διάθεση, κοινωνεί τον θεατή σε μια μικρή προσωπική και οικογενειακή ιστορία, στην οποία όμως αντανακλώνται άμεσα η φρίκη, η ωμότητα και τα δεινά του πολέμου.  Η οδύσσεια του κυρίου Λαζαρέσκου / Moartea domnului Lazarescu*   (Ρουμανία, 2005) Σκηνοθεσία: Κρίστι Πουίου / Cristi Puiu. Σενάριο: Cristi Puiu, Razvan Radulescu. Ηθοποιοί: Ion Fiscuteanu, Luminita Gheorghiu, Doru Ana. Έγχρωμη, 150΄. Ο κύριος Λαζαρέσκου είναι ένας ηλικιωμένος άνδρας που ζει μόνος του στο Βουκουρέστι παρέα με τις γάτες του. Η γυναίκα έχει πεθάνει, η κόρη του ζει στο Καναδά και ο μοναδικός του συγγενής η αδελφή του ζει σε μια πόλη χιλιόμετρα μακριά. Ο κύριος Λαζαρέσκου πάσχει από βαρύ έλκος στομάχου και παρά το πρόβλημα, τού αρέσει να πίνει. Ένα πρωί θα ξυπνήσει κάνοντας εμετό και έχοντας έντονους πονοκεφάλους. Ανήμπορος να αντιμετωπίσει την αδιαθεσία του, που όλο και επιδεινώνεται, θα καλέσει ασθενοφόρο. Όταν αυτό έρθει θα είναι σε άσχημη κατάσταση. Συνοδευόμενος από μια νοσοκόμα και έχοντας ένα εγκεφαλικό σε εξέλιξη, ο ήρωας  θα περιπλανηθεί σ’ όλες τις νοσοκομειακές μονάδες του Βουκουρεστίου αναζητώντας ένα κρεβάτι για νοσηλεία και ένα γιατρό να τον αναλάβει…  Δεύτερη ταινία του Κρίστι Πούιου, γνωστού στο κοινό του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης από την πρώτη του ταινία Γερή Μπάζα, εντυπωσίασε κοινό και κριτικούς στις Κάννες όταν προβλήθηκε Η οδύσσεια του κυρίου Λαζαρέσκου και βραβεύτηκε στο τμήμα «Ένα κάποιο βλέμμα». Παρόλο το σαφές κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο διαδραματίζεται – ένας φτωχός και ανήμπορος ηλικιωμένος αναζητεί μάταια νοσηλεία – η ταινία δεν αποτελεί μονάχα μια κοινωνική κριτική, μια διαμαρτυρία για ένα «απάνθρωπο» και απρόσωπο νοσηλευτικό σύστημα. Αυτό που κυρίως  παρακολουθεί ο θεατής είναι τον «θάνατο εν ώρα εργασίας»: καθώς η αφήγηση προχωρά ο ηλικιωμένος σιγά-σιγά χάνει την επαφή με την πραγματικότητα… Η αδιάφορη επαγγελματικότητα με την οποία τον υποδέχονται στα διάφορα νοσοκομεία ενέχει μια υπαρξιακή διάσταση. Η μοναχική του ζωή, η απουσία οποιουδήποτε κοντινού του προσώπου απλώς επιτείνει επιδεινώνοντας την κατάσταση. Ουσιαστικά έχουμε να κάνουμε με τη απόλυτη μοναξιά μιας ανθρώπινης ψυχής που εγκαταλείπει σιγά-σιγά τα εγκόσμια και η νοσοκόμος δεν είναι παρά μια ψυχοπομπός που τη συνοδεύει στο τελευταίο της ταξίδι. Όπως σημειώνεται εύστοχα  σε μια κριτική  η ταινία είναι «ένα είδος ταινίας δρόμου με πρωταγωνιστή ένα ασθενοφόρο». Η κατάληξη αυτού του ταξιδιού, το δωμάτιο όπου προετοιμάζεται ο ήρωας για την εγχείρηση που προσωρινά θα του παρατείνει την ζωή, είναι απροσδόκητα ήρεμο, ένα απάνεμο λιμάνι μετά από μια τρικυμία ή απλώς το τέλος μιας μακράς και περιπετειώδους νύχτας…  * Το κείμενο είναι του κριτικού κινηματογράφου Δημήτρη Μπάμπα. 

ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΣΤΗΝ ΑΛΛΟΚΟΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΛΙΝΤΣ» Το ονειρικό, εκκεντρικό και παράδοξα γοητευτικό κινηματογραφικό σύμπαν του Ντέιβιντ Λιντς / David Lynch ζωντανεύει στη μεγάλη οθόνη μέσα από το αφιέρωμα της Ταινιοθήκης Θεσσαλονίκης με τίτλο «Στην αλλόκοτη χώρα του Ντέιβιντ Λιντς», το οποίο θα πραγματοποιηθεί από την Πέμπτη 10 έως και την Κυριακή 13 Δεκεμβρίου 2015, στην αίθουσα Σταύρος Τορνές (Αποθήκη 1, Λιμάνι). Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα προβληθούν τέσσερις αντιπροσωπευτικές ταινίες του αμερικανού σκηνοθέτη, ενός δημιουργού που έχει καθιερωθεί στο παγκόσμιο σινεμά χάρη στο απόλυτα ιδιόρρυθμο, προσωπικό σκηνοθετικό στυλ του. Πρόκειται για τα φιλμ Eraserhead (1977), Μπλε βελούδο (1986), Ατίθαση καρδιά (1990) και Χαμένη λεωφόρος (1997). Αξίζει να θυμηθούμε ότι:  – Το Eraserhead είναι το κινηματογραφικό ντεμπούτο του Ντέιβιντ Λιντς και ίσως η πιο σοκαριστική δημιουργία της καριέρας του, ενώ επίσης θεωρείται μια από τις πιο καλτ στιγμές του σύγχρονου κινηματογράφου.   – Η ταινία Ατίθαση καρδιά, ένα «κολασμένο» road movie, απέσπασε ομόφωνα και δικαίως το Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών το 1990.  – Η Χαμένη λεωφόρος είναι η επιτομή του απρόβλεπτου και οραματικού κόσμου του Ντέιβιντ Λιντς. – Η τέταρτη και ίσως καλύτερη ταινία του σκηνοθέτη, το φιλμ Μπλε Βελούδο, είναι ένα ανυπέρβλητο θρίλερ που εκτόξευσε τον Ντέιβιντ Λιντς στα ύψη και, παράλληλα, απογείωσε τις συγκλονιστικές ερμηνείες των Ντένις Χόπερ και Ιζαμπέλα Ροσελίνι.  Πώληση εισιτηρίων: Αίθουσα «Σταύρος Τορνές» (Αποθήκη 1, Λιμάνι, τηλ. 2310-508.398, cinematheque@filmfestival.gr)  Τιμή εισιτηρίου: 4 ευρώ (γενική είσοδος), 3 ευρώ (για τα μέλη). Κάρτα μέλους: 1 ευρώ. Πρόγραμμα προβολών: Πέμπτη 10/12 18:30 Eraserhead 21:00 Μπλε βελούδο Παρασκευή 11/12 18:30 Χαμένη λεωφόρος 21:00 Ατίθαση καρδιά Σάββατο 12/12 18:30 Μπλε βελούδο  21:00 Χαμένη λεωφόρος Κυριακή 13/12 18:30 Ατίθαση καρδιά 21:00 Eraserhead Οι ταινίες του αφιερώματος: Eraserhead ΗΠΑ, 1977 Σκηνοθεσία -Σενάριο: Ντέιβιντ Λιντς. Ηθοποιοί: Τζακ Νανς, Σάρλοτ Στιούαρτ, Τζακ Φισκ. Ασπρόμαυρη, 89΄. Σε ένα στεγνό, άχαρο και ανοίκειο τοπίο, στη βιομηχανική ζώνη της Φιλαδέλφεια, ο Χένρι βασανίζεται από εφιαλτικά όνειρα και παραισθήσεις. Όταν θα αφήσει έγκυο τη νεαρή Μέρι, θα αναγκαστεί – υπό την πίεση των παράξενων γονιών της – να την παντρευτεί και να συζήσουν. Η Μέρι όμως αδυνατεί να αντεπεξέλθει στην καινούργια πραγματικότητα και εγκαταλείπει τον Χένρι με το αλλόκοτο παιδί που έχουν αποκτήσει, επιστρέφοντας στο σπίτι των γονιών της. Τότε, οι παραισθήσεις του Χένρι, επικεντρωμένες στο δύσμορφο μωρό του, θα ενταθούν και θα τον οδηγήσουν στα όρια της παράνοιας… Το κινηματογραφικό ντεμπούτο του Ντέιβιντ Λιντς, το 1977, αποτελεί -ίσως- τη πιο σοκαριστική δημιουργία του της καριέρας του. Εμπνευσμένο, σε ότι αφορά στο ύφος, από το κίνημα του εξπρεσιονισμού της μεσοπολεμικής Γερμανίας, το σουρεαλιστικό ντελίριο του Eraserhead είναι ένα κύμα παραισθήσεων, εφιαλτικών εικόνων και συμβολισμών. Ασπρόμαυρο και με ελάχιστους διαλόγους, γεμάτο με ιδιόρρυθμους χαρακτήρες και τερατώδεις φιγούρες, χωρίς γραμμική αφήγηση, μοιάζει με περιπλάνηση στο ταραγμένο μυαλό ενός σχιζοφρενούς. Παρουσιάζοντας τη φρίκη και την αποξένωση της αστικής ζωής, το φιλμ καταπιάνεται με τις κοινωνικές συμβάσεις που είναι αναγκασμένος να πολεμήσει ο «ήρωας»: την ανεπιθύμητη πατρότητα, τον έγγαμο βίο, την καταπιεσμένη λίμπιντο και το φόβο του θανάτου, που παραμονεύει πίσω από μια φωνή που έρχεται από το καλοριφέρ. Ο Χένρι παλεύει να ισορροπήσει ανάμεσα στην πραγματικότητα και τις παραισθήσεις, χωρίς να γίνεται ποτέ ευδιάκριτος στο θεατή ο διαχωρισμός αυτών των δύο κόσμων. Βίαιες μετακινήσεις της κάμερας, απρόσμενα γκρο πλαν κι ένα soundtrack με μουσικές βγαλμένες θαρρείς από την Κόλαση, ανασυνθέτουν και αποδομούν διαρκώς με μεγάλη δεξιοτεχνία τον «πειραγμένο» ψυχισμό του ήρωα, τοποθετώντας τον θεατή ακριβώς στο κέντρο του ονειρικού όσο και αλλόκοτου κόσμου του Ντέιβιντ Λιντς. Η ταινία γυρίστηκε σταδιακά, σε διάστημα τριών ετών, και θεωρείται μια από τις πιο καλτ δημιουργίες του σύγχρονου κινηματογράφου, ενώ ο Ντέιβιντ Λιντς αρνείται μέχρι και σήμερα να μιλήσει γι’ αυτήν και να την ερμηνεύσει, λέγοντας μονάχα ότι πρόκειται για την πιο πνευματική δημιουργία του.    Μπλε βελούδο / Blue Velvet ΗΠΑ, 1986 Σκηνοθεσία – Σενάριο: Ντέιβιντ Λιντς. Ηθοποιοί: Ιζαμπέλα Ροσελίνι, Κάιλ ΜακΛάχλαν, Ντένις Χόπερ, Λόρα Ντερν. Έγχρωμη, 120΄.  Το Λάμπερτον, όπου εκτυλίσσεται η ιστορία της ταινίας, είναι μια ηλιόλουστη, πληκτική, συνηθισμένη πόλη του αμερικανικού Νότου, γεμάτη αυλές με γρασίδι και παρτέρια, με μονότονη και ήσυχη ζωή. Όλα ξεκινούν, όταν ένας νεαρός άνδρας, ο Τζέφρι, ο οποίος έχει μόλις επιστρέψει στη γενέτειρά του για να επισκεφτεί τον άρρωστο πατέρα του, ανακαλύπτει μια μέρα ένα κομμένο ανθρώπινο αφτί σε ένα λιβάδι κοντά στο σπίτι του. Όταν αρχίζει να το ψάχνει, από απλή περιέργεια, εκκινεί μια σειρά αλλόκοτων γεγονότων που αποκαλύπτουν το άλλο πρόσωπο της νυσταλέας κωμόπολης. Χωρίς καν να το καταλάβει, ο Τζέφρι θα μπλεχτεί σε μια ριψοκίνδυνη ιστορία απαγωγής, με πρωταγωνιστές μια τραγουδίστρια κι έναν ψυχωτικό εγκληματία, ο οποίος την εκβιάζει για να ικανοποιήσει τις σαδομαζοχιστικές του ορέξεις. Έτσι, θα γλιστρήσει και θα παρασυρθεί σε έναν άλλον, ερεβώδη κόσμο, όπου επικρατούν η βία, ο φόβος, ο νοσηρός ερωτισμός και ο θάνατος. Προσπαθώντας να ξεδιαλύνει το μυστήριο, ο ήρωας θα περιπλανηθεί σε ένα εφιαλτικό, νυχτερινό τοπίο που τον φέρνει για πρώτη φορά σε επαφή με τη σκοτεινή πλευρά της πραγματικότητας, αλλά και του ίδιου του εαυτού του. Σ’ αυτήν την τέταρτη – και ίσως την καλύτερη ταινία του – ο σπουδαίος Ντέιβιντ Λιντς βυθίζεται, βυθίζοντας μαζί του και τον θεατή, στην επικίνδυνη, αχαρτογράφητη και σκοτεινή άβυσσο του ασυνείδητου. Πρόκειται για ένα ανυπέρβλητο θρίλερ – στα σύνορα της φρίκης και του τρόμου – με υποβλητικότατη ατμόσφαιρα, έντονο μυστήριο και ακραίο αισθησιασμό. Το φιλμ, γκρεμίζοντας συθέμελα τον «αγγελικό» και «ηθικά» πλασμένο κόσμο της ειδυλλιακής αμερικανικής επαρχίας, είναι ένα ταξίδι μύησης του νεαρού ήρωα στην επικράτεια του απεχθούς, του αποτρόπαιου και του νοσηρού που ενεδρεύει μέσα στην ανθρώπινη φύση. Ο πρωταγωνιστής (πολύ καλός με την αγνή και αθώα φυσιογνωμία του ο Κάιλ ΜακΛάχλαν), περνά μέσα από τον διπλό καθρέφτη στη ζοφερή πλευρά της ζωής, δηλαδή στη γνωριμία του Κακού, το οποίο προσωποποιείται στο ναρκομανή, σαδιστή εγκληματία που υποδύεται,  σε μια από τις καλύτερες ερμηνείες της καριέρας του, ο κα-τα-πλη-κτι-κός Ντένις Χόπερ. Η ταινία εκτόξευσε τον Ντέιβιντ Λιντς στα ύψη, η Ιζαμπέλα Ροσελίνι ριψοκινδύνευσε πραγματικά, καθώς εκτέθηκε και τσαλακώθηκε κυριολεκτικά και ως ηθοποιός και ως γυναίκα σ’ έναν απωθητικό ρόλο τον οποίο ερμήνευσε συγκλονιστικά, ενώ η μουσική του  Άντζελο Μπανταλαμέντι, στην πρώτη του συνεργασία με τον σκηνοθέτη, συνέβαλλε τα μέγιστα στην υποβλητική ατμόσφαιρα του Μπλε βελούδου.     Ατίθαση καρδιά / Wild at Heart ΗΠΑ, 1990 Σκηνοθεσία – Σενάριο: Ντέιβιντ Λιντς. Ηθοποιοί: Νίκολας Κέιτζ, Λόρα Ντερν, Γουίλεμ Νταφόε, Νταϊάν Λαντ. Έγχρωμη, 125΄. Στο «κολασμένο» road movie του Ντέβιντ Λιντς, ο ήρωας Σέιλορ Ρίπλεϊ (Nίκολας Κέιτζ) είναι τρελά ερωτευμένος με τη Λούλα Φόρτιουν (Λόρα Ντερν). Η μητέρα της τελευταίας, Μαριέτα, μια εντελώς παρανοϊκή γυναίκα, προσλαμβάνει  ένα δολοφόνο για να σκοτώσει τον εραστή της κόρης της. Μετά από μια βίαιη συμπλοκή, ο Σέιλορ εξοντώνει τον πληρωμένο δολοφόνο και καταλήγει στη φυλακή. Όταν θα αφεθεί ελεύθερος, οι δύο εραστές αποφασίζουν να το σκάσουν στην Καλιφόρνια. Όμως η μανιασμένη δίψα για εκδίκηση της Μαριέτας, θα μετατρέψει το οδοιπορικό τους σ’ ένα ταξίδι στην Κόλαση… Δεκατρία χρόνια μετά το κινηματογραφικό του ντεμπούτο, με το αλλόκοτο Eraserhead, ο Ντέιβιντ Λιντς σκηνοθετεί ένα διαστροφικό road movie, ένα «καταραμένο παραμύθι» βγαλμένο από εφιάλτη. Επιτομή του μοντέρνου σινεμά, η Ατίθαση καρδιά με τις διαρκείς σινεφιλικές της αναφορές, δανείζεται και ενσωματώνει στοιχεία των ταινιών τρόμου, των σατιρικών κομεντί, του φιλμ νουάρ, των road movies του ΄50… Οι ήρωες μοιάζουν παιδιά της goth αισθητικής, αναμεμειγμένης με το rock ‘n’ roll και τους καταραμένους ήρωες της γενιάς των μπιτ. Ως εξαιρετικός κινηματογραφιστής, ο Ντέιβιντ Λιντς δημιουργεί ένα φιλμ με «σπασμένα φρένα», που τρέχει με ιλιγγιώδη ταχύτητα από το πρώτο λεπτό του φιλμικού του χρόνου, μέχρι να κορυφωθεί, με μεγάλη ένταση, στο εκρηκτικό φινάλε. Στο κέντρο της ιστορίας, ο Λιντς τοποθετεί μια από τις πιο τρυφερές και ταυτόχρονα σπαρακτικές ιστορίες αγάπης του σύγχρονου κινηματογράφου. Η Ατίθαση καρδιά πριν και πάνω απ’ όλα είναι μια ταινία για την ακατάλυτη δύναμη του έρωτα και την αναζήτηση της ελευθερίας μέσα σε μια ανελεύθερη Αμερική που σκοτώνει τα όνειρα, ενώ ο Σέιλορ και η Λούλα πετούν με τα φτερά της αγάπης, τραγουδώντας το Love me Tender. Η ταινία απέσπασε ομόφωνα και πανάξια το Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών το 1990.  Χαμένη λεωφόρος / Lost Highway Γαλλία – ΗΠΑ, 1997 Σκηνοθεσία: Ντέιβιντ Λιντς. Σενάριο: Ντέιβιντ Λιντς, Μπάρι Γκίφορντ. Ηθοποιοί: Μπιλ Πούλμαν, Πατρίσια Αρκέτ, Μπαλτάζαρ Γκέτι, Ρόμπερτ Λότζια. Έγχρωμη, 134΄.  Ο σαξοφωνίστας Φρεντ Μάντισον (Μπιλ Πούλμαν) βρίσκεται στη φυλακή για τη δολοφονία της γυναίκας του (την υποδύεται η μελαχρινή Πατρίσια Αρκέτ). Ξαφνικά ένα πρωί, μυστήρια και ανεξήγητα, εξαφανίζεται, και στη θέση του εμφανίζεται, άλλο τόσο μυστήρια και ανεξήγητα, ο νεαρός μηχανικός αυτοκινήτων (Μπαλτάζαρ Γκέτι) -άσχετος με την υπόθεση-, ο οποίος και αφήνεται ελεύθερος. Βγαίνοντας από τη φυλακή, θα γνωρίσει την ερωμένη ενός γκάνγκστερ (την υποδύεται η ξανθιά Πατρίσια Αρκέτ), η οποία μοιάζει καταπληκτικά με τη δολοφονημένη σύζυγό του… Χαλαρώστε, μπείτε και μην ψάξετε για την έξοδο κινδύνου. Βρίσκεστε στον παράδοξο, απρόβλεπτο και οραματικό κόσμο του Ντέιβιντ Λιντς. Το λιγότερο που μπορεί να πει κανείς για την Χαμένη λεωφόρο είναι πως πρόκειται για μια αλλόκοτη ταινία. Σπάζοντας κάθε συμβατό αφηγηματικό κώδικα και έννοια κοινής λογικής ακολουθίας,  η ταινία μοιάζει με άγριο ξύπνημα στη χώρα του εφιάλτη. Βουτηγμένη σε μια σκοτεινή  ατμόσφαιρα  στις παρυφές της «πραγματικότητας», η ταινία ανοίγει το κουτί της Πανδώρας, απελευθερώνοντας πλάσματα απόκοσμα. Με δύο φαινομενικά διαφορετικές και ασύνδετες ιστορίες που συγκλίνουν στο «μεταφυσικό» μοτέλ «Lost Highway», κάπου χαμένο σε μια εσωτερική ψυχική έρημο, η ταινία διαπερνά τάχιστα τα στρώματα του συνειδητού για να φτάσει, με όχημα τη φαντασία, στο σταθμό του ασυνείδητου: εκεί όπου λειτουργεί η γεννήτρια των ονείρων. Χρησιμοποιώντας και μεταλλάσσοντας  (γδέρνοντας σχεδόν) τα στοιχεία του ψυχολογικού θρίλερ και του φιλμ νουάρ, η Χαμένη λεωφόρος ισορροπώντας αισθητικά ανάμεσα στο φως και στο… ημίφως, αναφέρεται στο μη-ανθρώπινο της ανθρώπινης φύσης, δείχνοντας χωρίς να εξηγεί, τον σχιζοειδή χαρακτήρα του ανθρώπινου μυαλού. Ταινία ανοίκεια,  με κομματιασμένη την καρδιά της στα δύο, όπως και η ιστορία της, αντλεί τη δύναμή της από την ανεξερεύνητη ήπειρο του ασυνείδητου, την οποία και κινηματογραφεί σε κατάσταση άγριου εμφύλιου σπαραγμού. (Κριτικό σημείωμα για την ταινία από το βιβλίο του Θωμά Λιναρά Κινηματογραφικά Δεινά-Από τον Βιμ Βέντερς στον Γιασουχίρο Όζου) 

ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΝΟΥΑΡ: PAINT IT BLACK» Ταινίες αριστοτεχνικής σκηνοθεσίας, ευρηματικότητας, με αξέχαστες ερμηνείες, συνθέτουν το επόμενο αφιέρωμα της Ταινιοθήκης Θεσσαλονίκης, με τίτλο «Αμερικάνικο Νουάρ: Paint it Black», που θα πραγματοποιηθεί από την Πέμπτη 3 έως και την Κυριακή 6 Δεκεμβρίου 2015, στην αίθουσα Σταύρος Τορνές (Αποθήκη 1, Λιμάνι). Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα προβληθούν τέσσερις ταινίες από την κλασική περίοδο του αμερικάνικου φιλμ νουάρ, που έπαιξαν καίριο ρόλο στην διαμόρφωση του ύφους και άσκησαν τεράστια επιρροή στην εξέλιξή του. Πρόκειται για τα φιλμ: Το γεράκι της Μάλτας του Τζον Χιούστον (1941), Διπλή ταυτότητα του Μπίλι Ουάιλντερ (1944), Παράκαμψη (Μοιραία συνάντηση) του Έντγκαρ Τζ. Ούλμερ (1945) και Ο δολοφόνος της λεωφόρου της Άιντα Λουπίνο (1953). Αξίζει να θυμηθούμε ότι:  – Με Το Γεράκι της Μάλτας, ο 35χρονος (σεναριογράφος μέχρι τότε)  Τζον Χιούστον καθιερώθηκε ως ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς σκηνοθέτες.  – Ο Μπίλι Ουάιλντερ, στην ταινία Διπλή ταυτότητα, με την σκηνοθετική του ιδιοφυία και την μεγάλη του ευρηματικότητα, κατάφερε να  παρακάμψει τη λογοκρισία περί ηθικής ορθότητας του κώδικα Χέιζ,  περνώντας στη οθόνη τον εν ψυχρώ φόνο και τη λάγνα σεξουαλικότητα.  – Η Παράκαμψη του Έντγκαρ Τζ. Ούλμερ, ταινία χαμένη για δεκαετίες, σήμερα έχει περάσει στον χώρο των cult-movies ενώ επηρέασε καθοριστικά τον Αντρέι Ζουλάφσκι και είναι μια από τις  αγαπημένες – και βασική επιρροή στο Μετά τα Μεσάνυχτα– του Μάρτιν Σκορσέζε.   – Ο δολοφόνος της λεωφόρου, ταινία βασισμένη σε μια πραγματική ιστορία, είναι το μοναδικό νουάρ στην ιστορία του αμερικανικού  σινεμά που σκηνοθετήθηκε από γυναίκα: από την σπουδαία ηθοποιό-σεναριογράφο-παραγωγό και σκηνοθέτιδα Άιντα Λουπίνο Πώληση εισιτηρίων: Αίθουσα «Σταύρος Τορνές» (Αποθήκη 1, Λιμάνι, τηλ. 2310-508.398, cinematheque@filmfestival.gr)  Τιμή εισιτηρίου: 4 ευρώ (γενική είσοδος), 3 ευρώ (για τα μέλη). Κάρτα μέλους: 1 ευρώ. Πρόγραμμα προβολών Πέμπτη 3/12 18:30 Ο δολοφόνος της λεωφόρου 21:00 Παράκαμψη Παρασκευή 4/12 18:30 Διπλή ταυτότητα 21:00 Το γεράκι της Μάλτας Σάββατο 5/12 18:30 Παράκαμψη 21:00 Διπλή ταυτότητα Κυριακή 6/12 18:30 Το γεράκι της Μάλτας 21:00 Ο δολοφόνος της λεωφόρου Οι ταινίες του αφιερώματος: Το γεράκι της Μάλτας / The Maltese Falcon ΗΠΑ, 1941 Σκηνοθεσία: Τζον Χιούστον / John Huston. Ασπρόμαυρη, 100΄.  Ο Σαμ Σπέιντ (Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ) είναι ένας σκληρός ντετέκτιβ, που έχει μια προσωπική ηθική και τον δικό του κώδικα τιμής. Μια μέρα, τον επισκέπτεται στο γραφείο του η  «μοιραία γυναίκα», (η πανέμορφη Μαίρη Άστορ), του συστήνεται ως κυρία Γουόντερλι και του ζητά να αναλάβει μαζί με τον συνεταίρο του Άρτσερ, την παρακολούθηση ενός επικίνδυνου άντρα, του Θέρσμπι. Όμως ο Άρστερ και ο Θέρσμπι την επόμενη μέρα βρίσκονται δολοφονημένοι και όλες οι υποψίες στρέφονται στον Σπέιντ. Με τους αστυνομικούς να τον έχουν από κοντά, ο Σπέιντ προσπαθεί να βρει την άκρη του νήματος σε μια υπόθεση, που όσο την ψάχνει, γίνεται όλο και πιο περίπλοκη. Από εκείνη τη στιγμή κι ύστερα ο Σπέιντ βρίσκεται περικυκλωμένος από μια σειρά παράξενων και επικίνδυνων ανδρών, που όλοι σχετίζονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο με την κυρία Γουόντερλι, της οποίας το πραγματικό όνομα αποδεικνύεται πως είναι Ο’ Σόνεσι. Τελικά, και ενώ το σκοτάδι της ιστορίας πυκνώνει, ο Σπέιντ αντιλαμβάνεται ότι οι πάντες περιστρέφονται γύρω από ένα μικρό αγαλματίδιο, ανεκτίμητης αξίας,  γνωστό ως Το γεράκι της Μάλτας και μοναδικός  σκοπός όλων είναι η απόκτησή του…  Το γεράκι της Μάλτας, φιλμ που ανοίγει τον κύκλο του αμερικανικού νουάρ, γυρισμένη το 1941, είναι και η πρώτη ταινία που σκηνοθέτησε ο σπουδαίος Τζον Χιούστον, μεταφέροντας με μοναδικό τρόπο στη μεγάλη οθόνη το ομότιτλο αστυνομικό βιβλίο του Ντάσιελ Χάμετ. Όλοι  οι κώδικες του φιλμ νουάρ είναι ήδη εδώ συστηματοποιημένοι με ακρίβεια και σαφήνεια  σ’ αυτήν τη μυθική ταινία, που θεωρείται αρχετυπική καθώς έθεσε τους κανόνες του είδους. Σκοτεινή υπόθεση μυστηρίου, εκπληκτική ατμόσφαιρα, ένας σκληροτράχηλος και κυνικός ντετέκτιβ, αδίστακτοι κακοποιοί, οι νυχτερινοί και επικίνδυνοι δρόμοι του αστικού τοπίου, η γοητευτική όσο και «θανατηφόρα», femme fatale που παρασέρνει τους άνδρες στον χαμό, η ανάδειξη της διεφθαρμένης και διαβρωμένης  πλευράς (αθέατης μέχρι τότε από το Χόλιγουντ) του αμερικανικού ονείρου. Ο διάχυτος ηθικός  αμοραλισμός, η έλλειψη οποιουδήποτε μανιχαϊσμού ανάμεσα στο καλό και στο κακό, ο ωμός ρεαλισμός της κινηματογράφησης,  το διαρκές παιχνίδι ανάμεσα στην αλήθεια και στο ψέμα, οι δυνατοί διάλογοι  του μυθιστορήματος του Χάμετ, κουμπώνουν τέλεια μεταξύ τους δημιουργώντας ένα αξεπέραστο έργο. Η αριστοτεχνική σκηνοθεσία και η αξιοθαύμαστη δραματουργική δεξιοτεχνία και η αφηγηματική λιτότητα του Τζον Χιούστον είναι μοναδικές. Ο 35χρονος (σεναριογράφος μέχρι τότε) δημιουργός με την ταινία αυτή ξεκίνησε μια τεράστια καριέρα και καθιερώθηκε ως ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς σκηνοθέτες. Αλλά, πάνω απ’ όλα, ο εκπληκτικός Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ που με τον ρόλο αυτό πέρασε στην κινηματογραφική ιστορία, με την τέλεια κινηματογραφική ενσάρκωση του ιδιωτικού ντετέκτιβ, δίνοντάς του παγκόσμια αναγνώριση, ενώ πάνω στην ερμηνεία του βασίστηκαν πολλοί-πολλοί άλλοι, μετέπειτα. Το Γεράκι παραμένει 85 χρόνια μετά αθάνατο και αγέραστο, ένα  από τα καλύτερα δείγματα νουάρ όλων των  εποχών. Διπλή ταυτότητα / Double Indemnity  ΗΠΑ, 1944 Σκηνοθεσία: Μπίλι Ουάιλντερ / Billy Wilder. Ασπρόμαυρη, 107΄.  Ο Γουόλτερ (Φρεντ ΜακΜάρεϊ), ένας έμπειρος ασφαλιστής γνωρίζεται με τη Φίλις (Μπάρμπαρα Στάνγουικ), σύζυγο ενός από τους πελάτες του, με την οποία συνδέεται ερωτικά. Η Φίλις του προτείνει να τη βοηθήσει να σκοτώσει τον σύζυγό της, κάνοντας το φόνο να φανεί ως ατύχημα, προκειμένου να ξεγελάσουν τις αρχές και την ασφαλιστική εταιρία, ώστε να λάβει την αποζημίωση που της αναλογεί από την ασφάλεια ζωής του συζύγου της. Ο Γουόλτερ σκαρφίζεται ένα σχέδιο σύμφωνα με το οποίο η γυναίκα πρόκειται να λάβει διπλή αποζημίωση (αυθεντικός τίτλος της ταινίας), με βάση μια δικλείδα του συμβολαίου του συζύγου της. Όταν ο άντρας  βρίσκεται νεκρός στις ράγες του τρένου, η αστυνομία δέχεται ότι ο φόνος προκλήθηκε από ατύχημα, αλλά ο  Μπάρτον  (Έντουαρντ Τζ. Ρόμπινσον),  προϊστάμενος του τομέα ασφαλειών ζωής στην ασφαλιστική εταιρία όπου εργάζεται ο Γουόλτερ, έχει άλλη άποψη σχετικά με την υπόθεση… Η Διπλή Ταυτότητα γυρισμένη τρία μόλις χρόνια μετά Το Γεράκι της Μάλτας θεωρείται επίσης ένα αρχετυπικό φιλμ νουάρ, διαδραματίζοντας καίριο ρόλο στην διαμόρφωση του είδους και ασκώντας τεράστια  επιρροή στην εξέλιξή του. Η σκηνοθεσία του εξόριστου στην Αμερική Βιεννέζου Μπίλι Ουάιλντερ- ο οποίος θα μεγαλουργήσει αφήνοντας ένα ανεξίτηλο στίγμα στον αμερικανικό κινηματογράφο- είναι ανεπανάληπτη. Με την σκηνοθετική του ιδιοφυία και την μεγάλη του ευρηματικότητα κατάφερε να  παρακάμψει τη λογοκρισία περί ηθικής ορθότητας του κώδικα Χέιζ,  περνώντας στη οθόνη τον εν ψυχρώ φόνο και τη λάγνα σεξουαλικότητα. Εξάλλου και όλοι οι υπόλοιποι συντελεστές είναι εξαίρετοι: η πολύ καλή ιστορία του Τζέιμς Κέιν (βασισμένη σε πραγματικό περιστατικό που συνέβη λίγα χρόνια πριν), η  οποία έγινε σενάριο από τον ίδιο τον σκηνοθέτη και  τον συγγραφέα Ρέιμοντ Τσάντλερ, η μουσική από τον κορυφαίο  Μίκλος Ρότσα και η  φωτογραφία από τον  σπουδαίο Τζον Ζάιτς, ο οποίος φωτίζει το φιλμ με έντονα κοντράστ, παραπέμποντας στον γερμανικό εξπρεσιονισμό. Οι δε ερμηνείες με  προεξάρχουσα την μοναδική  Μπάρμπαρα Στάνγουικ, σ’ έναν μνημειώδη ρόλο δηλητηριώδους γυναίκας-αράχνης, συνεπικουρούμενης από τον  Φρεντ ΜακΜάρεϊ και τον μεγάλο ηθοποιό-σταρ Έντουαρντ Τζ. Ρόμπινσον, απογειώνουν -κυριολεκτικά- το έργο. Ταινία πεσιμιστική -στα όρια του μηδενισμού- η Διπλή ταυτότητα μ’ έναν  ακαταμάχητο ρυθμό, κινηματογραφεί την άβυσσο του ερωτικού πάθους και το σκοτάδι της ανθρώπινης ύπαρξης, ενώ το διπλό του τίτλου δεν παραπέμπει παρά στο έγκλημα και στην τιμωρία. Η ταινία παρόλο που ήταν υποψήφια για επτά Όσκαρ (στις βασικές κατηγορίες) δεν κέρδισε τελικά (μεγάλη αδικία) κανένα, ενώ η αποδοχή κοινού και κριτικής, όταν προβλήθηκε, ήταν τεράστια. Σημειώνουμε, τέλος, ότι ο Χίτσκοκ, μετά τη θέασή της δήλωσε: «Από την ώρα που προβλήθηκε η ταινία, δύο είναι οι σπουδαιότερες λέξεις στο χώρο του σινεμά: ‘Μπίλι’ και ‘Ουάιλντερ’». Παράκαμψη (Μοιραία Συνάντηση) / Detour ΗΠΑ, 1945 Σκηνοθεσία: Έντγκαρ Τζ. Ούλμερ / Edgar G. Ulmer. Ασπρόμαυρη, 67΄.  Ο Αλ ένας άνεργος και άφραγκος πιανίστας προσπαθεί να φτάσει, κάνοντας ωτοστόπ, στο Λος Άντζελες για να συναντηθεί με την κοπέλα του, που έχει πάει εκεί για να κάνει καριέρα στο Χόλιγουντ.  Ο Χάσκελ που τον παίρνει στο αυτοκίνητό του, του διηγείται για το πως μια κοπέλα που κι αυτή έκανε ωτοστόπ και  που την είχε πάρει την προηγούμενη μέρα, του επιτέθηκε βίαια, όταν προσπάθησε να την φλερτάρει. Κάποια στιγμή ο Αλ παίρνει το τιμόνι για να ξεκουράσει τον οδηγό, αλλά όταν προσπαθεί να τον ξυπνήσει, αντιλαμβάνεται ότι εκείνος είναι νεκρός από καρδιακή συγκοπή. Εντελώς τρομοκρατημένος από το αναπάντεχο γεγονός και φοβισμένος για τις πιθανές συνέπειες, ξεφορτώνεται το πτώμα, οικειοποιείται την ταυτότητα και τα υπάρχοντα του νεκρού και συνεχίζει το ταξίδι. Σ’ ένα μοτέλ συναντά τη Βέρα, η οποία είναι η κοπέλα για την οποία του είχε μιλήσει ο Χάσκελ. Όταν κι αυτή πεθαίνει, από δική του αμέλεια, ο Αλ τρέπεται σε μια φυγή χωρίς προορισμό και χωρίς καν  να ξέρει από τι και από ποιον προσπαθεί να ξεφύγει και η ζωή του παίρνει ακριβώς μια απρόβλεπτη, όσο και απρόσμενη τροπή, δηλαδή μια παράκαμψη… Ο ΄Εντγκαρ Τζ. Ούλμερ, «αδιαφιλονίκητος βασιλιάς των b-movies» σύμφωνα με τον Πήτερ Μπογκντάνοβιτς, Εβραίος τσεχικής καταγωγής, βοηθός του Βίλχελμ Μουρνάου στα αριστουργήματα του μεγάλου Γερμανού Αυγή (1927) και Ταμπού (1931), γύρισε την Παράκαμψη το 1945, σε έξι μέρες και μ’ ένα μπάτζετ 20.000 δολαρίων. Βασισμένη στο μυθιστόρημα του Μάρτιν Γκόλντσμιθ, πρόκειται για μια ταινία-παραίσθηση, καφκικής ατμόσφαιρας, ένα είδος μεταφυσικής αλληγορίας για την ύπαρξη μιας σκοτεινής μοίρας, η οποία, με τη μορφή του τυχαίου και του απρόβλεπτου, οδηγεί τον ήρωα σε μια παράκαμψη, όπου χάνει ούτε λίγο ούτε πολύ την αίσθηση της πραγματικότητας και εντέλει τον ίδιο του τον εαυτό. Ο πρωταγωνιστής πέφτοντας από τη μια παγίδα στην άλλη, από τη μια ατυχία σε μια μεγαλύτερη, βυθίζεται σε μια υπαρξιακή δίνη, καθώς αναγκάζεται να ταυτιστεί μ’ έναν νεκρό για να καταφέρει να συνεχίσει να ζει μέσα σ’ έναν αλλότριο εφιάλτη. Με έξοχη χρήση της τεχνικής του voice over (δομικό στοιχείο του νουάρ ύφους) και ακροβατώντας αφηγηματικά στα σύνορα της παραίσθησης με την πραγματικότητα, η ταινία μοιάζει με το εφιαλτικό όνειρο κάποιου που βλέπει τον κόσμο κρατώντας το τηλεσκόπιο απ’ την  ανάποδη. Το ταξίδι του Αλ με οδηγό το τίποτα δεν μπορεί παρά να καταλήξει στο πουθενά. Ταινία χαμένη για δεκαετίες, σήμερα έχει περάσει στον χώρο των cult-movies, επηρέασε καθοριστικά το παραισθητικό κινηματογραφικό ύφος του Αντρέι Ζουλάφσκι και είναι (και αυτή) μια από τις  αγαπημένες (και βασική επιρροή στο Μετά τα Μεσάνυχτα) του Μάρτιν Σκορσέζε.   Ο δολοφόνος της λεωφόρου / The Hitch–Hiker ΗΠΑ, 1953 Σκηνοθεσία: Άιντα Λουπίνο / Ida Lupino. Ασπρόμαυρη, 71΄.  Δύο φίλοι στα σύνορα  Μεξικού-Η.Π.Α. επιστρέφουν στα σπίτια τους μετά από μια εκδρομή για ψάρεμα και στη διάρκεια της διαδρομής, παίρνουν με το αυτοκίνητό τους έναν άντρα που τους κάνει ωτοστόπ. Ο τύπος όμως, αποδεικνύεται πως είναι ένας καταζητούμενος κατάδικος, ένας ψυχοπαθής δολοφόνος που όχι μονάχα τους κρατά ομήρους, αλλά και τους ανακοινώνει ότι στο τέλος του ταξιδιού θα τους δολοφονήσει. Και σαν μην έφτανε αυτό η ιδιαιτερότητά του να έχει το ένα του μάτι μονίμως ανοιχτό, δεν τους επιτρέπει να καταλάβουν πότε κοιμάται και πότε είναι ξύπνιος… και έτσι το ταξίδι της επιστροφής μετατρέπεται σ’ ένα ταξίδι στην κόλαση… Βασισμένη  σε μια πραγματική ιστορία που συνέβη λίγα χρόνια πριν το 1951, είναι το μοναδικό νουάρ στην ιστορία του αμερικανικού  σινεμά που σκηνοθετήθηκε από γυναίκα: από την σπουδαία ηθοποιό-σεναριογράφο-παραγωγό και σκηνοθέτιδα Άιντα Λουπίνο. Με μια στεγνή, ουσιαστική και μεγάλης ακρίβειας σκηνοθεσία,  η ταινία είναι εκτός από ένα ιδιαίτερο noir on the road και ένα αγωνιώδες θρίλερ, γυρισμένο νύχτα, που παίζει διαρκώς με το φως (της ζωής) και το σκοτάδι (του θανάτου)- η θαυμάσια φωτογραφία είναι του Νίκολας Μουσουράκα και με μονάχα δύο χώρους εξέλιξης της δράσης: την έρημο και το αυτοκίνητο. Η ένταση στις σχέσεις ανάμεσα στους τρεις άντρες είναι μονίμως στο κόκκινο, ο ρυθμός -χάρη και στη μικρή διάρκεια της ταινίας- παραμένει αμείωτος,  ενώ το μονίμως ανοιχτό μάτι του ψυχοπαθούς δολοφόνου- ερμηνευμένου εξαιρετικά από τον Γουίλιαμ Τάλμαν- είναι η πόρτα που οδηγεί κατευθείαν στην Κόλαση. Ταινία ανησυχαστική, κλειστοφοβική και απειλητική, διαπραγματεύεται τη σχέση σαδιστή δημίου-ανυπεράσπιστου θύματος και είναι ένα κρυφό διαμάντι  των b–movies και μια από  τις αγαπημένες του Μάρτιν Σκορσέζε.