Ετικέτα: ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Άνοιξε η αυλαία του 56ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2015 στο κατάμεστο Ολύμπιον. Αμέσως μετά την τελετή έναρξης, την οποία παρουσίασε ο ηθοποιός Αντίνοος Αλμπάνης και σκηνοθέτησε ο Παναγιώτης Ευαγγελίδης, προβλήθηκε η ταινία Victoria του Σεμπάστιαν Σίπερ. Η τελετή ξεκίνησε με θεατρικό δρώμενο αφιερωμένο στο βωβό κινηματογράφο, το οποίο παρουσίασε ομάδα σπουδαστών της Δραματικής Σχολής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή τους Γιάννη Κολοβού. Την έναρξη της 56ης διοργάνωσης κήρυξε ο διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης Δημήτρης Εϊπίδης. «Η αυλαία του 56ου Φεστιβάλ ανοίγει απόψε, φέρνοντας εδώ στο Ολύμπιον, στον Παύλο Ζάννα και στις αίθουσες του Λιμανιού τις καλύτερες ταινίες του ανεξάρτητου κινηματογράφου διεθνώς», τόνισε στο χαιρετισμό του ο κ. Εϊπίδης και πρόσθεσε:«Το Φεστιβάλ είναι μια μεγάλη γιορτή, μια συναναστροφή δημιουργών και κοινού που βγαίνει απ’ τις αίθουσες, συνεχίζεται στην πόλη της Θεσσαλονίκης, γίνεται κομμάτι των εμπειριών μας. Χαιρόμαστε γιατί από φέτος το φεστιβάλ θα έχει στη διάθεσή του όλο τον χρόνο την Αποθήκη 1 στο Λιμάνι, φέρνοντας τον ανεξάρτητο κινηματογράφο ακόμη πιο κοντά στο κοινό της πόλης. Φέτος θα παρουσιάσουμε 200 ταινίες από 53 χώρες απ’ όλο τον κόσμο, 200 κινηματογραφικές φωνές που σε δύσκολες εποχές ανανεώνουν το μέσο και εκφράζουν με ειλικρίνεια όσα μας αφορούν όλους ανεξαρτήτως φύλου ή φυλής. Αξίζει να τις ανακαλύψετε στο Διεθνές Διαγωνιστικό, το Ελληνικό Πρόγραμμα, τους Ανοιχτούς Ορίζοντες, τις Ειδικές Προβολές, τις Ματιές στα Βαλκάνια και στα αφιερώματα». Ο κ. Εϊπίδης παρουσίασε τα αφιερώματα της φετινής διοργάνωσης αναφέροντας:«Το φεστιβάλ τιμά φέτος τον κινηματογραφιστή Νίκο Καβουκίδη, ο οποίος κλείνει 60 χρόνια δημιουργικής πορείας στον ελληνικό κινηματογράφο. Γιορτάζουμε επίσης τα 70 χρόνια ελληνικού κινουμένου σχεδίου και δείχνουμε μια ανθολογία από κινούμενα σχέδια που ξεχώρισαν τις τελευταίες δεκαετίες. Υποδεχόμαστε δυο ξεχωριστούς δημιουργούς και πραγματοποιούμε αφιέρωμα στο έργο τους: Στον οραματιστή  Γάλλο σκηνοθέτη Αρνό Ντεπλεσέν και στον τολμηρό Ρουμάνο δημιουργό Μίρτσεα Ντανελιούκ. Κάνουμε focus στο Νέο Αυστριακό Σινεμά και προβάλλουμε ταινίες που μιλούν με ευθύτητα και τόλμη για σύγχρονα επίκαιρα ζητήματα». Ειδική αναφορά έκανε ο κ. Εϊπίδης  στο κρίσιμο θέμα του προσφυγικού «που έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις τους τελευταίους μήνες», όπως είπε και εξέφρασε τη στήριξη του Φεστιβάλ στη σημαντική πρωτοβουλία «For A Thousand Lives: Be Human» που υπογράφουν περισσότεροι από 5.500 καλλιτέχνες και φορείς.   Οι τρεις βασικοί άξονες της πρωτοβουλίας, όπως εξήγησε ο διευθυντής του ΦΚΘ, είναι οι εξής: «Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διασφαλίσει νόμιμες οδούς πρόσβασης σε ανθρώπους που προσπαθούν να διαφύγουν τον πόλεμο και την τρομοκρατία και να αναζητήσουν προστασία εντός της Ευρώπης. Τα Έθνη της Ευρώπης πρέπει να δρουν με βάση την αλληλεγγύη. Η Συνθήκη του Δουβλίνου μας έχει οδηγήσει σε επισφαλείς καταστάσεις για τους πρόσφυγες και άνιση κατανομή των πληθυσμών στις χώρες των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια ισοδύναμη ανακατανομή των προσφύγων μεταξύ των κρατών-μελών θα είναι ένα πρώτο βήμα όμως το σύστημα θα πρέπει να λάβει υπόψη τις ατομικές ανάγκες και τις ιδιαίτερες συνθήκες όσων ζητούν άσυλο. Οι χώρες της Ευρώπης οφείλουν να δημιουργήσουν σωστές συνθήκες διαβίωσης για τους πρόσφυγες που θα διασφαλίζουν την προσωπική ελευθερία, την ασφάλειά τους χωρίς περιορισμούς και θα προσφέρουν πρόσβαση σε εργασία και μόρφωση». Όπως τόνισε ο κ. Εϊπίδης, «τέτοιου είδους πρωτοβουλίες είναι σημαντικές και χρειάζονται τη στήριξη όλων μας». Κλείνοντας, ο διευθυντής του ΦΚΘ καλωσόρισε τη διεθνή κριτική επιτροπή καθώς και την επιτροπή της FIPRESCI και τους ευχήθηκε καλή επιτυχία στο δύσκολο έργο τους. Επίσης ευχαρίστησε «το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, τον Δήμο Θεσσαλονίκης, το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα MEDIA, την ΕΡΤ και τη Βουλή Τηλεόραση, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και όλους τους χορηγούς μας που σε δύσκολους καιρούς συνεχίζουν να μας συμπαραστέκονται», όπως είπε. Χαιρετισμό απέστειλε στο 56ο ΦΚΘ ο Αριστείδης Μπαλτάς, Υπουργός Πολιτισμού & Αθλητισμού, εκφράζοντας τη λύπη του που δεν κατέστη δυνατό να παρευρεθεί στη διοργάνωση. Στο χαιρετισμό του, τον οποίο διάβασε η σκηνοθέτρια Κυριακή Μάλαμα, συντονίστρια προγράμματος της ΕΤ3 και μέλος του Δ.Σ. του ΦΚΘ, ο κ. Μπαλτάς ευχήθηκε καλή επιτυχία στη διοργάνωση και τους διαγωνιζόμενους και τόνισε, μεταξύ άλλων: «Μέσα από την πορεία του των 55 χρόνων – μια πορεία ζωντανή, με εντάσεις και αντιθέσεις, με αισθητικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις –το Φεστιβάλ έχει γίνει σημείο αναφοράς για την πολιτιστική ζωή της χώρας και έχει δεθεί αναπόσπαστα με την πόλη της Θεσσαλονίκης. Υπό αυτό το πρίσμα, πέρα από το πλούσιο, για άλλη μια χρονιά, διεθνές διαγωνιστικό πρόγραμμα και το πανόραμα ανεξάρτητων παραγωγών από ολόκληρο τον κόσμο, είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη η σταθερή ενότητα ταινιών από τα Βαλκάνια». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Μπαλτάς στην εγχώρια κινηματογραφική παραγωγή, επισημαίνοντας, μεταξύ άλλων: «Παράλληλα, το Φεστιβάλ, όπως είναι φυσικό, προβάλλει την ελληνική κινηματογραφική παραγωγή, η οποία γνωρίζει μια σημαντική άνθηση τα τελευταία χρόνια, με διεθνείς διακρίσεις. H άνθηση αυτή τροφοδοτείται από μια ευρύτερη δυναμική, που μένει σε ένα βαθμό υπόγεια: ένα κύμα δημιουργίας από νέους ανθρώπους στις τέχνες και τα γράμματα, που θέτει τις βάσεις για μια πραγματική πολιτιστική αναγέννηση της χώρας. Από τη μια, οι νέες και οι νέοι δημιουργοί κινούνται αναγκαστικά στις αντίξοες συνθήκες της οικονομικής κρίσης. Από την άλλη, έχουν να αντιμετωπίσουν την πρόκληση ότι η ζωντανή πολιτιστική δημιουργία και η κριτική αναμέτρηση με την πρόσφατη ιστορία και τη σημερινή πραγματικότητα αποτελούν όρο ζωής γι’ αυτή τη χώρα, αλλά και την πρόκληση ότι μπορούν, όπως έδειξαν τόσες ελληνικές ταινίες των τελευταίων χρόνων, να απευθύνονται σε ένα διεθνές κοινό στο έδαφος ενός αυξημένου ενδιαφέροντος για την Ελλάδα». Ο κ. Μπαλτάς πρόσθεσε επίσης χαρακτηριστικά ότι «σε αντίθεση με άλλες μορφές καλλιτεχνικής δημιουργίας, η κινηματογραφική παραγωγή δεν μπορεί βέβαια να σταθεί χωρίς πόρους» και επισήμανε: «Η μείωση στα κονδύλια του Υπουργείου Πολιτισμού, άρα και στην κρατική χρηματοδότηση του κινηματογράφου, διαμορφώνει μια άβολη πραγματικότητα, την οποία θα πρέπει με στοχευμένες κινήσεις να ανατάξουμε. Εκείνο στο οποίο μπορούμε καταρχήν να δεσμευτούμε, είναι ότι θα αποκατασταθεί άμεσα η αδικία που συντελέστηκε με την αφαίρεση από τα κινηματογραφικά εισιτήρια του ποσοστού του φόρου που κατευθυνόταν στη στήριξη της ελληνικής κινηματογραφίας: ότι δηλαδή ίσο ποσό θα αποδοθεί στην ενίσχυση της ελληνικής παραγωγής. Επίσης, γίνονται τώρα οι απαιτούμενες ενέργειες ώστε τα τηλεοπτικά κανάλια να καταβάλουν επιτέλους το προβλεπόμενο ποσοστό από τα διαφημιστικά τους έσοδα. Εύχομαι καλή επιτυχία στη διοργάνωση του Φεστιβάλ, στις προβολές και τις παράλληλες εκδηλώσεις, καθώς και σε όλες τις διαγωνιζόμενες ταινίες». Ο παρουσιαστής της τελετής, Αντίνοος Αλμπάνης, μίλησε με συντομία για τη διοργάνωση: «Σε πείσμα των καιρών και των αντιξοοτήτων, το Φεστιβάλ βρίσκεται στην 56η του διοργάνωση συνεχίζοντας να ψάχνει ταινίες από όλο τον κόσμο σε μία εποχή κατά την οποία δεν μπορεί κανείς να μείνει αμέτοχος σε ζητήματα όπως η οικονομική κρίση και το προσφυγικό. Το Φεστιβάλ μας φέρνει πρόσωπα, χαμόγελα, προβληματισμούς, ιστορίες από όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου. Δημιουργεί γέφυρες, δίνει παρηγοριά, συγκινεί, ανοίγει ορίζοντες, πληροφορεί. Μέσα στις δυσκολίες του σήμερα έχουμε μία άνθιση του ελληνικού κινηματογράφου χωρίς πόρους ουσιαστικά αλλά με μία δύναμη δημιουργική που φέρνουν πάντα οι αντιπαραθέσεις και η βούληση να επιβιώσουν αξίες, αισθητικές, ιδέες και στάσεις ζωής που σήμερα δοκιμάζονται». Η ταινία Victoria του γερμανού σκηνοθέτη Σεμπάστιαν Σίπερ, που άνοιξε την αυλαία του 56ου ΦΚΘ σε πανελλήνια πρεμιέρα, είναι ένα μονοπλάνο 144 λεπτών. Λίγο πριν την έναρξη της προβολής, ανέβηκε στη σκηνή του Ολύμπιον ο Αϊκε Σουλτς, συν-σεναριογράφος της ταινίας μαζί με τον Σ. Σίπερ και την Ολίβια Νέεργκαρντ – Χολμ, ο οποίος εξέφρασε τη χαρά του για τη συμμετοχή στη διοργάνωση και πρόσθεσε: «Θυμάμαι πώς γυρίσαμε πριν από ένα χρόνο την ταινία στο Βερολίνο και το γεγονός ότι βρίσκομαι τώρα στο Ολύμπιον ήταν εντελώς απρόσμενο. Βλέπω τον εαυτό μου να βρίσκεται εδώ σε αυτό το υπέροχο Φεστιβάλ και μάλιστα στην πρεμιέρα του και μου φαίνεται τρελό». Ηρωίδα της ταινίας είναι η Βικτόρια, μια Ισπανίδα που ζει στο Βερολίνο. Στη διάρκεια μιας νύχτας γνωρίζει μια παρέα νεαρών, γνωρίζονται, πίνουν, φλερτάρουν, μέχρι το ξημέρωμα, όμως η γνωριμία τους, παίρνει τραγική τροπή.    Την τελετή έναρξης τίμησαν με την παρουσία τους, μεταξύ άλλων, οι Σταύρος Θεοδωράκης, Επικεφαλής του κόμματος Το Ποτάμι, Στέλιος Κούλογλου, Ευρωβουλευτής ΣΥΡΙΖΑ, Γιώργος Αρβανίτης, Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Σπύρος Πέγκας, Αντιδήμαρχος Τουρισμού και Διεθνών Σχέσεων ως εκπρόσωπος του δήμου Θεσσαλονίκης, μέλος του ΔΣ του ΦΚΘ, Γιώργος Τούλας, δημοσιογράφος, διευθυντής Parallaxi, μέλος ΔΣ του ΦΚΘ, Κυριακή Μάλαμα, σκηνοθέτιδα, συντονίστρια προγράμματος της ΕΤ3, μέλος ΔΣ του ΦΚΘ, Erik Haupt, Πρέσβης Ουγγαρίας, Salamon Paven Martin Ladislau, Γενικός Πρόξενος Ρουμανίας, Rebecca Fong, Γενική Πρόξενος Η.Π.Α., Αντώνιος Μανδρίτης, Γενικός Πρόξενος Κυπριακής Δημοκρατίας, Pavlina Ylli, Γενική Πρόξενος Αλβανίας, Παντελής Πετμεζάς, Επίτιμος Πρόξενος Καναδά, Χρήστος Σαραντόπουλος, Επίτιμος Πρόξενος Ιταλίας, με τη σύζυγό του, εικαστικό, Μαρία Κομπατσιάρη, Ιωάννης Βεργίνης, Επίτιμος Πρόξενος του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου, Μαργαρίτα Ιγνατίδου, Επίτιμη Πρόξενος της Τσεχίας, Έλλη Χρυσίδου, Αντιδήμαρχος Πολιτισμού και Παιδείας, Καλυψώ Γούλα, Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής και Αλληλεγγύης, Καϊτατζή – Γουίτλοκ Σοφία, Αντιπρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, Μαρία Τσαντσάνογλου, Διευθύντρια Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, Συραγώ Τσιάρα, Προϊσταμένη Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης, Αναστάσιος Τζήκας, Πρόεδρος ΔΕΘ-HELEXPO, Γιώργος Μακρυγιαννάκης, Fischer Marketing Manager Αθηναϊκή Ζυθοποιΐα, Νίκος Ζώης Διευθυντής Πωλήσεων Αθηναϊκή Ζυθοποιΐα, Αδαμόπουλος Θεόδωρος, Πρόεδρος Ταινιοθήκης της Ελλάδος, Παύλος Πανταζής, Πρόεδρος Τμήματος Κινηματογράφου, Σχολή Καλών Τεχνών Θεσσαλονίκης, Μάκης Νικηφορίδης & Bernard Cuomo, αρχιτέκτονες, Τάσος Μπουλμέτης, σκηνοθέτης, Michèle Ray-Gavras, παραγωγός, Πρόεδρος Κριτικής Επιτροπής 56ου ΦΚΘ, Corneliu Porumboiu, σκηνοθέτης, σεναριογράφος, μέλος κριτικής επιτροπής 56ου ΦΚΘ, Ευθύμης Φιλίππου, σεναριογράφος, συγγραφέας, μέλος κριτικής επιτροπής 56ου ΦΚΘ. 

56ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 6-15 Νοεμβρίου 2015 ΟΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΟΥ 56ου ΦΚΘ ΤΑΙΝΙΑ ΕΝΑΡΞΗΣ Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2015 VICTORIA, Sebastian SCHIPPER, Germany, 2015, 140΄ ΤΑΙΝΙΑ ΛΗΞΗΣ Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2015 ΤΑ ΧΡΥΣΑ ΜΑΣ ΧΡΟΝΙΑ /TROIS SOUVENIRS DE MA JEUNESSE/MY GOLDEN DAYS, Arnaud DESPLECHIN, France, 2015, 120’ ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΖΩΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ / PETTING ZOO, Micah MAGEE, […]

56ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 6-15 Νοεμβρίου 2015 56ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥΟ Γενικός Διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης κ. Δημήτρης Εϊπίδης παραχώρησε συνέντευξη τύπου για το προγραμμα και τις παράλληλες εκδηλώσεις του 56ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.Το Φεστιβάλ Κινηματογραφου Θεσσαλονίκης θα διεξαχθεί φέτος απο 6 ως 15 Νοεμβρίου 2015, τόσο στο Ολύμπιον όσο και στις αίθουσες […]

Δημιουργοί και κινηματογραφίες που εμπνέουν και πρωτοπορούν ξεχωρίζουν φέτος στα αφιερώματα του 56ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Η διοργάνωση πραγματοποιεί αφιέρωμα στο έργο του γάλλου σκηνοθέτη Αρνό Ντεπλεσάν / Arnaud Desplechin και αποκαλύπτει στο ελληνικό κοινό έναν οραματιστή δημιουργό, πιστό σε ένα προσωπικό σινεμά, με χαρακτήρες, σύμβολα και έννοιες που επιστρέφουν στις ταινίες του σε έναν […]

“Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός, κάθε άνθρωπος διαγράφει, με την πορεία του, ένα κύκλο ζωής. Όπως οι περισσότερες μορφές τέχνης, έτσι και ο κινηματογράφος, αντιγράφουν την ίδια την ζωή, την κοινωνία, την φύση και τους ανθρώπους. Για την αποτύπωση της αφίσας προσπαθήσαμε να αποδώσουμε την πορεία του κάθε ανθρώπου με ένα κύκλο. Η παρουσία των ανθρώπων σε μια κινηματογραφική αίθουσα σίγουρα δεν τους ενώνει απόλυτα αλλά συμβάλει, έστω και για λίγο, σε κοινές εικόνες, σκέψεις και συναισθήματα. Ακόμα και αν αυτά από άνθρωπο σε άνθρωπο διαφέρουν. Για κάποιες στιγμές είναι όλοι τους εκεί προσηλωμένοι στην μεγάλη οθόνη.” Αυτή η ιδέα αποτέλεσε το concept του σχεδιασμού της αφίσας του 56 Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης από την ομάδα της meandyou communcation design. ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΑΡΝΟ ΝΤΕΠΛΕΣΑΝ SPOTLIGHT ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΥΣΤΡΙΑΚΟ ΣΙΝΕΜΑ Δημιουργοί και κινηματογραφίες που εμπνέουν και πρωτοπορούν ξεχωρίζουν φέτος στα αφιερώματα του 56ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Η διοργάνωση πραγματοποιεί αφιέρωμα στο έργο του γάλλου σκηνοθέτη Αρνό Ντεπλεσάν / Arnaud Desplechin και αποκαλύπτει στο ελληνικό κοινό έναν οραματιστή δημιουργό, πιστό σε ένα προσωπικό σινεμά, με χαρακτήρες, σύμβολα και έννοιες που επιστρέφουν στις ταινίες του σε έναν αέναο κύκλο καλλιτεχνικής εξέλιξης. H πιο πρόσφατη ταινία του My Golden Years (2015), μια ελεγεία για τη νεότητα, που απέσπασε το βραβείο SACD στο Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών στο τελευταίο Φεστιβάλ Κανών, θα κλείσει την αυλαία του φετινού φεστιβάλ. Ο Ντεπλεσάν, θα παραβρεθεί στη διοργάνωση για να παρουσιάσει τις ταινίες του και να δώσει ένα masterclass. Ταυτόχρονα, το spotlight στο νέο αυστριακό σινεμά,  συστήνει νέους κινηματογραφιστές που ακολουθώντας το μονοπάτι του ρεαλισμού, καταγράφουν οριακές ανθρώπινες και κοινωνικές καταστάσεις, χωρίς διάθεση ωραιοποίησης, προσεγγίζοντας συχνά τη σκοτεινή πλευρά των συναισθημάτων. ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΑΡΝΟ ΝΤΕΠΛΕΣΑΝ «Οι ταινίες είναι χυδαίες. Κι αυτή τη χυδαιότητα, την αγαπάω. Είναι ανεκτίμητη». Πρωτόλεια συναισθήματα, δίπολα, αντιφάσεις, στοιχεία μπουρλέσκ, χιούμορ που εναλλάσσεται με το πικρό σχόλιο, λογοτεχνικά σύμβολα και αναφορές, δίνουν έμφαση στις βαθιά ανθρώπινες, συχνά εμμονικές ιστορίες που αφηγείται ο Αρνό Ντεπλεσάν.  Η τελευταία –και πιο ώριμη- ταινία του, My Golden Years (2015) θα αποτελέσει και την ταινία λήξης του 56ου Φεστιβάλ. Εδώ, ο Ντεπλεσάν συναντά ξανά έναν παλιό του ήρωα, τον καθηγητή Πολ Ντενταλούς, ο οποίος φεύγοντας από το Τατζικιστάν θυμάται ανθρώπους και εικόνες που τον στιγμάτισαν. Από την παιδική του ηλικία, και τη μητέρα του, την εφηβεία και τον απαρηγόρητο χήρο πατέρα του, ως τους φίλους, το μέντορά του και φυσικά τον μεγάλο έρωτα της ζωής του. Η ενηλικίωση καταγράφεται με τον μοναδικό τρόπο του Ντεπλεσάν μέσα από όλα τα στάδια που μένουν χαραγμένα στη μνήμη. Η απώλεια και οι απογοητεύσεις δίνουν τη σκυτάλη στο ξύπνημα νέων συναισθημάτων και την ανακάλυψη του εαυτού μας.  Στο Φεστιβάλ θα προβληθούν συνολικά επτά ταινίες παρουσία του ίδιου του σκηνοθέτη, οι οποίες παρουσιάζουν τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές στη φιλμογραφία του.  Ο Αρνό Ντεπλεσάν –σκηνοθέτης, σεναριογράφος και διευθυντής φωτογραφίας- γεννήθηκε στο Ρουμπέ της Γαλλίας το 1960. Σπούδασε κινηματογράφο στη Σορβόννη και μετέπειτα στο ινστιτούτο IDHEC (σημερινή La Fémis) στο Παρίσι. Τη δεκαετία του ’80 εργάστηκε ως διευθυντής φωτογραφίας, και μεταξύ άλλων, υπέγραψε -μαζί με τον Άρη Σταύρου- τη Φωτογραφία του Νίκου Παπατάκη. Το 1991 πραγματοποίησε το κινηματογραφικό του ντεμπούτο, με την ταινία μεσαίου μήκους La Vie de Morts, φιλμ που τον καθιέρωσε για το ιδιαίτερο ύφος και τη θεματολογία που εκφράζεται μέσα από επαναλαμβανόμενα μοτίβα, φιλοσοφικές αναζητήσεις και την ανθρώπινη ιδιοσυγκρασία σε πρώτο πλάνο. Σε όλη την πορεία του, ο σκηνοθέτης δεν παραμένει συνεπής μόνο στη γλώσσα και το ύφος, αλλά και στους ηθοποιούς οι οποίοι ενσαρκώνουν διαχρονικά τους πληθωρικούς ήρωές του. Ο Ματιέ Αμαλρίκ, η Εμανουέλ Ντεβός και η Κατρίν Ντενέβ παραμένουν ανάμεσα στους σταθερούς συνεργάτες του Ντεπλεσάν. Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του La Sentinelle (1992), ένα θρίλερ που ανατέμνει τον Ψυχρό Πόλεμο και τις πρακτικές του,  έφερε τον Ντεπλεσάν στο προσκήνιο μιας νέας γενιάς γάλλων κινηματογραφιστών που παρά τις επιρροές που δέχτηκαν από τη Νουβέλ Βαγκ, ανανέωσαν το γαλλικό σινεμά, καταθέτοντας τη δική τους προσωπική γραφή. Το 1996, η δραματική κομεντί My Sex Life… or How I Got into an Argument (βραβείο Σεζάρ για ανερχόμενο ηθοποιό στον Ματιέ Αμαλρίκ) ακολουθεί τον νεαρό καθηγητή Πολ Ντενταλούς, έναν αμετανόητο ρομαντικό που λατρεύει τις γυναίκες. Ο Ντεπλεσάν δίνει χώρο στις αισθήσεις, προσπαθώντας να αιχμαλωτίσει μυρωδιές, ήχους, την αφή του ανθρώπινου σώματος, καθώς ο ήρωάς του δίνει διαρκείς μάχες με το γυναικείο φύλο. Στο Kings and Queen (2004) η Εμανουέλ Ντεβός είναι η Νόρα και ο Ματιέ Αμαλρίκ ο Ισμαέλ. Έχουν χωρίσει κι ο Ντεπλεσάν παρακολουθεί σε παράλληλη δράση τις ζωές τους. Εκείνη αντιμετωπίζει την ασθένεια του πατέρα της, τις δυσκολίες του γιου της, την απομακρυσμένη αδερφή της. Εκείνος βρίσκεται εσώκλειστος σε ένα ψυχιατρείο ύστερα από παρέμβαση της οικογένειάς του. Η ταινία μέσα από μια παράδοξη πορεία γεμάτη σαρκασμό και χιούμορ, καταρρίπτει τους μύθους που χτίζουμε οι ίδιοι γύρω απ’ τη ζωή μας.  Στην ταινία A Christmas Tale (2008) ο Ντεπλεσάν στήνει ένα γαϊτανάκι χαρακτήρων και εξερευνά τις εξαιρετικά εύθραυστες, αλλά και ανθεκτικές οικογενειακές σχέσεις. Ο Ρότζερ Ίμπερτ είχε συνοψίσει σε μια φράση την καρδιά της ταινίας: «Το A Christmas Tale κάνει πατινάζ σε λεπτό πάγο, πάνω σε μια λίμνη γεμάτη ανθρώπους, φτάνει με ασφάλεια στην απέναντι άκρη και μοιράζεται ένα φλιτζάνι ζεστό κακάο και ζαχαρωτά με το Θάνατο». Το 2013 ο σκηνοθέτης υπογράφει το Jimmy P: Psychotherapy of a Plains Indian, βασισμένο στην αληθινή ιστορία που καταγράφει στο βιβλίο του «Reality and dream: Psychotherapy of a Plains Indian» (1951) o γάλλος ανθρωπολόγος και ψυχαναλυτής Ζορζ Ντεβερό (το όνομά του διατρέχει τη φιλμογραφία του Ντεπλεσάν). Κεντρικός ήρωας είναι ο Ινδιάνος Τζίμι Πικάρντ, βετεράνος του ΄Β Παγκοσμίου Πολέμου, ο οποίος στη διάρκεια του εγκλεισμού του σε στρατιωτική ψυχιατρική κλινική το 1948 βρίσκει τη λύτρωση μέσα από την συνάντησή του με τον Ντεβερό. Εξαιρετικές ερμηνείες από τον Μπενίσιο Ντελ Τόρο (ως Τζίμι Π.) και τον Ματιέ Αμαλρίκ (Ντεβερό) σε μια διεισδυτική μελέτη χαρακτήρων. SPOTLIGHT ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΥΣΤΡΙΑΚΟ ΣΙΝΕΜΑ Σε μια κινηματογραφία που διαδόθηκε από πρωτοπόρους δημιουργούς -Φριτς Λανγκ, Γκέοργκ Παμπστ, Γιόζεφ φον Στέρνμπεργκ, Μπίλι Γουάιλντερ, Ότο Πρέμινγκερ- και ανανεώνεται διαρκώς μέσα από ανατρεπτικές φωνές -Μίκαελ Χάνεκε, Ούλριχ Ζάιντλ κ.α.- ωριμάζει μια νέα γενιά σκηνοθετών με κοινή συνισταμένη την ανάγκη να εκφράσει την εποχή της. Το 56ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης πραγματοποιεί spotlight στο νέο αυστριακό σινεμά, προβάλλοντας ταινίες που εστιάζουν στις ανθρώπινες σχέσεις, την οικογένεια, σε περιθωριοποιημένες ομάδες, στον καταναλωτισμό και τη μετανάστευση, με ειλικρίνεια και έναν υπόγειο, αλλά σαφή σχολιασμό.  Χαρακτηριστική είναι η ταινία One of Us του Στέφαν Ρίχτερ. Εμπνευσμένη από ένα αληθινό περιστατικό, στήνει το σκηνικό της στα περίχωρα της Βιέννης, όπου νέοι των εργατικών συνοικιών ξοδεύουν τη ζωή τους ανάμεσα στα ναρκωτικά, τις μικροαπατεωνιές και τα πρώτα ερωτικά σκιρτήματα. Στέκι τους είναι ο προαύλιος χώρος ενός σουπερμάρκετ. Η αφθονία στα ράφια που κυριαρχεί στις εικόνες του Ρίχτερ έρχεται σε αντιδιαστολή με τη στέρηση που βιώνουν οι ήρωες, μια αντίθεση που σύντομα θα οδηγήσει στην τραγωδία. Ο καταναλωτισμός, η αστυνομική βία, αλλά και η εφηβική ψυχοσύνθεση που αντιδρά σε κάθε μορφής εξουσία, είναι στοιχεία που μορφοποιούν το φιλμ του αυστριακού σκηνοθέτη και δημιουργούν το εκρηκτικό μείγμα του φινάλε.  Βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα της Κορνέλια Τραβνίτσεκ, η ταινία Chucks των Σαμπίνε Χιέμπλερ και Γκέρχαρντ Ερτλ αφηγείται μια ιστορία ενηλικίωσης με κεντρική ηρωίδα, τη νεαρή Μέι η οποία περιφέρεται στους δρόμους της Βιέννης φορώντας τα παπούτσια του νεκρού αδερφού της. Ζωγραφίζει γκράφιτι, κάνει μικροκλοπές, επαιτεία, πίνει μπύρες, συχνάζει σε κακόφημες γειτονιές. Μέχρι τη στιγμή που τη συλλαμβάνουν, τη στέλνουν  να εκτίσει την ποινή της με κοινωνική εργασία σε ένα κέντρο για τους φορείς του ιού HIV και γνωρίζει τον νεαρό Πολ. Οι σκηνοθέτες μιλούν για τη ζωή, την απώλεια και την αυτογνωσία με τρυφερότητα, ενώ το εξαιρετικό σάουντρακ υπογραμμίζει την –πολλές φορές επώδυνη- περίοδο μετάβασης στον κόσμο των μεγάλων. Μια διαφορετική ερωτική ιστορία, το Gruber is Leaving της Μαρί Κράουτσερ ακτινογραφεί το σύγχρονο ανθρώπινο τοπίο μιας ολόκληρης γενιάς στη σημερινή Αυστρία. Ο 35χρονος Τζον Γκρούμπερ, επιτυχημένος, εγωκεντρικός, μοιράζεται τη ζωή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με χιλιάδες φίλους και στ’ αλήθεια, με ελάχιστους. Χλευάζει την οικογενειακή ζωή, τις παραδοσιακές σχέσεις των ανθρώπων, ενώ ανυψώνει μόνο όσα συντηρούν το κοινωνικό του status. Αυτή η βιτρίνα καταρρέει όταν μαθαίνει ότι είναι σοβαρά άρρωστος. Η σκηνοθέτις παρουσιάζει μια εικόνα με την οποία οι νέοι στον δυτικό κόσμο είναι ιδιαιτέρως εξοικειωμένοι, την ίδια στιγμή όμως την αποδομεί, αποκαλύπτοντας πως πίσω απ’ την προσποίηση κρύβονται αδυναμίες, φόβοι και μια κραυγή για ανθρώπινη επαφή.   Η Μπάρμπαρα Έντερ φέρνει στην επιφάνεια όσα συμβαίνουν πίσω απ’ τις κάμερες των πολεμικών ανταποκριτών στο φιλμ Thank you for Bombing. Μέσα από την καθημερινότητα τριών απεσταλμένων στο Αφγανιστάν, η ταινία υμνεί το ένστικτο για αλήθεια και δικαιοσύνη, ενώ καυτηριάζει τη διαφθορά και τις μηχανορραφίες της διεθνούς πολιτικής σκηνής και τη μανία των μέσων ενημέρωσης για τους δείκτες θεαματικότητας. Όμως κέντρο βάρους της Μπάρμπαρα Έντερ είναι η ίδια η ανθρώπινη ιδιοσυγκρασία σε ακραίες καταστάσεις. Οι τραυματικές εμπειρίες των ανταποκριτών αντανακλούνται στους δυνατούς και την ίδια στιγμή εύθραυστους χαρακτήρες τους, ενώ η ταινία αναδεικνύει και τους καθοριστικούς ρόλους αυτών των ανθρώπων στις παγκόσμιες πολιτικές κρίσεις.  Το ψυχολογικό θρίλερ Jack της Ελίζαμπεθ Σαράνγκ ανοίγει την υπόθεση του  αυστριακού κατά συρροή δολοφόνου Τζακ Ούντερβίγκερ, ο οποίος στη διάρκεια του 15ετούς εγκλεισμού του για το φόνο ενός κοριτσιού, άρχισε να γράφει ποιήματα, τα οποία εξέδωσε όταν αποφυλακίστηκε. Η φήμη που κέρδισε στους λογοτεχνικούς κύκλους της Βιέννης έθρεψε τη σκοτεινή πλευρά του και τον οδήγησε στους φόνους έντεκα γυναικών σε Ευρώπη και Αμερική. Σε μια υπόθεση που παρέμεινε ένα αίνιγμα μέχρι τέλους, η σκηνοθέτιδα χειρίζεται τον χαρακτήρα της με αποστασιοποιημένη ματιά, αφήνοντας τον θεατή να βγάλει τα συμπεράσματά του.  

56ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 6-15 Νοεμβρίου 2015 Οι τρεις υποψήφιες ταινίες για το βραβείο LUX στο 56ο ΦΚΘ Για τέταρτη συνεχή χρονιά, οι θεατές του 56ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης θα έχουν την ευκαιρία να δουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα τις τρεις ταινίες που διαγωνίζονται για το βραβείο LUX, το οποίο απονέμει κάθε χρόνο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Πρόκειται για τα φιλμ  Mediterranea του Τζόνας Καρπινιάνο / Jonas Carpignano (Ιταλία, Γαλλία, ΗΠΑ, Γερμανία, Κατάρ), Ατίθασες / Mustang της Ντενίζ Γιαμζέ Εργουβέν / Deniz Gamze Ergüven (Γαλλία, Γερμανία, Τουρκία) και Μάθημα / The Lesson των Κριστίνα Γκρόζεβα / Kristina Grozeva και Πέταρ Βαλτσάνοφ / Petar Valchanov  (Βουλγαρία-Ελλάδα), το οποίο συμμετείχε στο διαγωνιστικό τμήμα του 55ου ΦΚΘ. Το βραβείο LUX, που θεσμοθετήθηκε το 2007, είναι το κινηματογραφικό βραβείο που απονέμεται κάθε χρόνο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το βραβείο LUX επιδιώκει δύο κύριους στόχους: Στρέφει τα φώτα στη δημόσια συζήτηση για την Ευρώπη και υποστηρίζει την κυκλοφορία των ευρωπαϊκών συμπαραγωγών στο εσωτερικό της Ένωσης. Πράγματι, η διανομή είναι «η αχίλλειος πτέρνα» του ευρωπαϊκού κινηματογράφου, κωλυόμενη από τις διαφορετικές γλώσσες που ομιλούνται. Το βραβείο LUX στοχεύει να υπερκεράσει το γλωσσικό εμπόδιο, καθώς βοηθά τις ευρωπαϊκές ταινίες να φτάσουν σ’ ένα ευρύτερο κοινό με την υποστήριξη του υποτιτλισμού και της διανομής τους. Μέσα από το βραβείο LUX, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στηρίζει την πολιτιστική πολυμορφία και βοηθά στην οικοδόμηση γεφυρών μεταξύ των Ευρωπαίων. Τι είναι οι «Ημέρες Κινηματογράφου LUX»; Είναι οι προβολές των 3 ταινιών του επίσημου Διαγωνισμού Βραβείου LUX στις 28 χώρες της Ευρώπης κατά την ίδια χρονική περίοδο, το φθινόπωρο του 2015. Για τις ημέρες αυτές, στο πλαίσιο του βραβείου LUX, οι 3 ταινίες του διαγωνισμού υποτιτλίζονται στις 24 επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος είναι να κοινοποιηθεί η ποικιλομορφία και ο πλούτος του ευρωπαϊκού κινηματογράφου σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο αριθμό Ευρωπαίων πολιτών, εκκινώντας μια συζήτηση για τα θέματα που πραγματεύονται οι ταινίες του Βραβείου LUX 2015. Τα θέματα των ταινιών αυτών μας αφορούν όλους, λένε τις ιστορίες μας, αγγίζουν τα συναισθήματά μας και θέτουν κρίσιμα ζητήματα της εποχής μας. Πώς επιλέγονται οι ταινίες; Οι ταινίες επιλέγονται από μια ομάδα επαγγελματιών της κινηματογραφικής βιομηχανίας που αποτελούν την επιτροπή επιλογής. Οι 3 ταινίες του επίσημου διαγωνισμού είναι το αποτέλεσμα της επιτροπής επιλογής. Ο νικητής επιλέγεται και βραβεύεται από τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Φέτος η βράβευση πραγματοποιείται στις 25 Νοεμβρίου. Τι είναι η Γνώμη του Κοινού; Η Γνώμη του Κοινού είναι η ψήφος του. Το κοινό έχει την δυνατότητα να ψηφίσει την ταινία της προτίμησής του στην ιστοσελίδα www.luxprize.eu ή στην αντίστοιχη σελίδα στο Facebook. Η ταινία που θα επικρατήσει σε ψήφους θα τιμηθεί με το βραβείο της Γνώμης του Κοινού, ενώ επίσης ένας ψηφοφόρος από το κοινό θα επιλεχθεί τυχαία για να παρακολουθήσει το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κάρλοβι Βάρι το 2016, όπου θα ανακοινωθεί το αποτέλεσμα της γνώμης του κοινού.  Οι ταινίες: Mediterranea Ιταλία, Γαλλία, ΗΠΑ, Γερμανία, Κατάρ, 2015, Έγχρωμο 107΄ Σκηνοθεσία-Σενάριο: Τζόνας Καρπινιάνο / Jonas Carpignano Ο Αγίβα έχει μόλις εγκαταλείψει την Μπουρκίνα Φάσο, αναζητώντας τρόπο για να συντηρήσει την αδελφή και την κόρη του. Μαζί με τον καλύτερο φίλο του, Αμπάς, φτάνουν στην Ιταλία, αλλά όταν οι εντάσεις με την τοπική κοινότητα κλιμακώνονται, τα πράγματα γίνονται ολοένα και πιο επικίνδυνα. Ο Αγίβα, αποφασισμένος να επιβιώσει, θα πληρώσει το ανάλογο τίμημα.   Ατίθασες / Mustang   Γαλλία, Γερμανία, Τουρκία, 2015, Έγχρωμο 97’  Σκηνοθεσία: Ντενίζ Γιαμζέ Εργουβέν / Deniz Gamze Ergüven, Σενάριο:  Deniz Gamze Ergüven, Alice Winocour  Το καλοκαίρι έχει μόλις αρχίσει. Σ’ ένα χωριό στη βόρεια Τουρκία, η Λαλέ και οι τέσσερις αδελφές της γυρνούν από το σχολείο και παίζουν αθώα με τ’ αγόρια. Η υποτιθέμενη ανηθικότητα των παιχνιδιών τους προκαλεί ένα σκάνδαλο με αθέλητες συνέπειες. Το σπίτι της οικογένειας μετατρέπεται σιγά σιγά σε φυλακή, το σχολείο αντικαθίσταται με μαθήματα κατ’ οίκον με θέμα τις δουλειές του σπιτιού και το μαγείρεμα, και ξεκινούν τα προξενιά. Οι πέντε αδελφές, σπρωγμένες από την ίδια επιθυμία για ελευθερία, επαναστατούν ενάντια στους περιορισμούς που τους επιβάλλονται. Urok / Μάθημα / The Lesson Βουλγαρία-Ελλάδα, 2014, Έγχρωμο, 110’ Σκηνοθεσία-Σενάριο: Κριστίνα Γκρόζεβα / Kristina Grozeva, Πέταρ Βαλτσάνοφ / Petar Valchanov  Το μάθημα συγχώρεσης που προσπαθεί να διδάξει μια νέα δασκάλα στα παιδιά μετατρέπεται απροσδόκητα σ’ ένα μάθημα ζωής για την ίδια. Η καθημερινότητα είναι αμείλικτη για τη Νάντε, και τα οικονομικά προβλήματα θα την οδηγήσουν σε ακραίες καταστάσεις. Οι δύο σκηνοθέτες πειραματίζονται με την έννοια του «μαθήματος» σε πολλαπλά επίπεδα, δημιουργώντας μια ταινία στο ύφος του σινεμά βεριτέ. Χτίζουν μια ιστορία απλή, βασισμένη σε μια γυναίκα με ιδανικά, στην οποία στη συνέχεια θέτουν διλήμματα, αναγκάζοντάς την να υπερσκελίσει τους ηθικούς της φραγμούς. Χωρίς ίχνος διδακτισμού, η ταινία παραδίδει ένα μάθημα θάρρους και αποφασιστικότητας απέναντι σ’ ένα εχθρικό περιβάλλον που καπηλεύεται το φόβο και την ανάγκη για επιβίωση.

56ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 6 – 15 Νοεμβρίου 2015 ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ KAI ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ Οι Ανοιχτοί Ορίζοντες και οι Ειδικές Προβολές του 56ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ανακαλύπτουν και αναδεικνύουν το σήμερα και το αύριο του  παγκόσμιου ανεξάρτητου κινηματογράφου. Καταξιωμένοι σκηνοθέτες και πολλά υποσχόμενοι νέοι δημιουργοί, δίνουν το στίγμα ενός πρωτοποριακού σινεμά, τολμηρού, ανήσυχου που προσκαλεί […]

56ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 6-15 Νοεμβρίου 2015 ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΜΙΡΤΣΕΑ ΝΤΑΝΕΛΙΟΥΚ Είναι ξεχωριστή η φετινή χρονιά στις Ματιές στα Βαλκάνια, το πρόγραμμα που επιμελείται ο Δημήτρης Κερκινός, μιας και πλάι σε έμπειρους δημιουργούς, πραγματοποιούν εκρηκτικά ντεμπούτα νέοι σκηνοθέτες, κυρίως γυναίκες, που με τόλμη αναμοχλεύουν δύσκολα κοινωνικά ζητήματα. Ταυτόχρονα το βαλκανικό πρόγραμμα πραγματοποιεί φέτος αφιέρωμα στον δημιουργό Μίρτσεα Ντανελιούκ, απ’ τους σημαντικότερους ρουμάνους σκηνοθέτες της δεκαετίας του ’80, αλλά και της μετά-κομμουνιστικής περιόδου στη χώρα, με έργο που επηρέασε σημαντικά τις νεότερες γενιές κινηματογραφιστών, ενώ την ίδια στιγμή παραμένει σχετικά άγνωστο εκτός των συνόρων της χώρας του. Ο σκηνοθέτης θα δώσει το παρών στο φεστιβάλ για να παρουσιάσει τις ταινίες του στο κοινό.  ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΜΙΡΤΣΕΑ ΝΤΑΝΕΛΙΟΥΚ Ο Μίρτσεα Ντανελιούκ χρησιμοποιεί το σινεμά διαχρονικά σαν όπλο απέναντι σε δυσλειτουργικές κοινωνίες, επιστρατεύοντας άλλοτε τον ρεαλισμό κι άλλοτε την σάτιρα και τον σουρεαλισμό για να σχολιάσει την κοινωνική πραγματικότητα και να αφουγκραστεί τις πολιτικές αλλαγές. Οι ταινίες του, ανατρεπτικές και υπαινικτικές, απέφυγαν το σκόπελο της λογοκρισίας και λειτούργησαν ως καθρέφτης ενός ολόκληρου λαού. Γεννημένος το 1943 στο Χοτίν ο Ντανελιούκ σπούδασε γαλλική φιλολογία και στη συνέχεια σκηνοθεσία στην Ακαδημία Κινηματογράφου και Θεάτρου στο Βουκουρέστι. Μέχρι σήμερα, η ανάγκη του για έκφραση δεν περιορίστηκε στον κινηματογράφο. Είναι επιτυχημένος συγγραφέας, ηθοποιός, ενώ γράφει και σκηνοθετεί και για το θέατρο. Με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, εισαγάγει στοιχεία που καθορίζουν και ξεχωρίζουν στο έργο του. Στο φιλμ Η μεγάλη διαδρομή/ The Ride (1975), καταλύει την κλασική αφήγηση του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, σε μια βαθιά ανθρώπινη ταινία που υμνεί την φιλία και τη συντροφικότητα. Το 1980 υπογράφει ένα φιλμ-προπομπό του νέου ρουμάνικου κινηματογράφου, το Πρόβα με μικρόφωνο/ Microphone Test, στο οποίο ο ίδιος υποδύεται τον κεντρικό ήρωα. Εξαιρετικοί διάλογοι (που ζωντανεύουν με τη σύγχρονη λήψη ήχου) και στοιχεία ντοκιμαντέρ ενισχύουν την αφήγηση μέσα απ’ τη οποία ο Ντανελιούκ καυτηριάζει το γραφειοκρατικό παραλογισμό και σχολιάζει την υποκρισία του συστήματος και εκείνων που το τροφοδοτούν. Το Κυνήγι αλεπούδων/ Foxhunting (1980) μας μεταφέρει σε ένα ρουμανικό χωριό της δεκαετίας του ’50, όπου ένας αγρότης αρνείται πεισματικά να παραδώσει τη μικρή γη του στο κράτος. Ο Ντανελιούκ καταπιάνεται με ένα θέμα ταμπού, καταγράφοντας την καταστροφή μιας ολόκληρης κοινωνικής τάξης. Στην Κρουαζιέρα/ The Cruise (1981), το αντικαθεστωτικό μήνυμα είναι ηχηρό και μεταφέρεται μέσα από τον αντι-ήρωα που επιλέγει ο σκηνοθέτης: ο σύντροφος Πρόκα, είναι το ακριβώς αντίθετο από όσα υπαγορεύει η ιδεολογία του κόμματος. Θρασύδειλος, απατεώνας, κυνικός, κυνηγά μόνο το προσωπικό του συμφέρον. Ο Ντανελιούκ αποδεικνύεται εξαιρετικά τολμηρός χτίζοντας μια ιστορία που στηλιτεύει το καθεστώς, σε μια περίοδο λογοκρισίας και καταστολής της ελεύθερης καλλιτεχνικής έκφρασης.   Στο Ιάκομπ/ Iacob (1988), απ’ τις ωραιότερες ταινίες του σκηνοθέτη, ο Ιάκομπ του τίτλου, εργάζεται σε χρυσωρυχείο, τον κατηγορούν για κλοπή χρυσού και ως τιμωρία τον στέλνουν σε ένα μακρινό ορυχείο. Τα Χριστούγεννα, απ’ τη λαχτάρα του να επιστρέψει σπίτι του νωρίτερα, καταδικάζεται απ’ την μοίρα σε ένα τραγικό τέλος. Πρωταγωνιστής της ταινίας είναι στην πραγματικότητα ο αγώνας για αξιοπρέπεια σε συνθήκες εξευτελισμού. Μέσα απ’ την πάλη του Ιάκομπ, η πλοκή ισορροπεί σε ένα εύθραυστο σκοινί χωρίς δίχτυ ασφαλείας, καθηλώνοντας με τον άγριο ρεαλισμό του τον θεατή μέχρι το τελευταίο λεπτό.   Μετά την πτώση του Τσαουσέσκου, ο Ντανελιούκ καταγράφει με αμεσότητα και κυνισμό τα προβλήματα μιας κοινωνίας σε μετάβαση. Στη Συζυγική κλίνη/ The Conjugal Bed (1993), ο ήρωάς του Βασίλε, ιδιοκτήτης ενός κινηματογράφου στο Βουκουρέστι, γίνεται ο άξονας μιας ξέφρενης πορείας προς την τρέλα. Το μαύρο χιούμορ και το γκροτέσκο εναλλάσσονται με τη σοκαριστική βιαιότητα σε ένα φιλμ-αναφορά που αποδίδει το πνεύμα μιας ολόκληρης εποχής. Αυτή η περίοδος μετάβασης της χώρας κυριαρχεί και στις επόμενες ταινίες του. Η  Αγανάκτηση/ Fed Up (1994), σατιρίζει την κατάσταση στα νοσοκομεία της χώρας και κατ’ επέκταση στην ψυχοσύνθεση ενός κουρασμένου λαού ύστερα από μια παρατεταμένη περίοδο στέρησης και ανελευθερίας. Τα κέντρα εξουσίας βρίσκονται στο στόχαστρο του σκηνοθέτη στο Ο γερουσιαστής των σαλιγκαριών/ The Snails’ Senator (1995). Ο ήρωάς του πρώην στέλεχος του κομμουνιστικού κόμματος και νυν μέλος της δημοκρατικής παράταξης ταξιδεύει στην επαρχία για τα εγκαίνια ενός έργου. Το χαλαρό διήμερό του διαταράσσεται από ένα ελβετικό τηλεοπτικό συνεργείο που σκαλίζει το παρελθόν, φέρνοντάς τον αντιμέτωπο με τη διαφθορά που ο ίδιος υπηρέτησε.   ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οι οικογενειακοί δεσμοί, η καταπίεση της γυναίκας, η δύναμη της απαγορευμένης αγάπης, πολιτικά διαπλεκόμενα, ο απόηχος του πρόσφατου παρελθόντος, πολιτισμικές παραδόσεις και ξεπερασμένα ήθη συνθέτουν ένα συναρπαστικό θεματικό μωσαϊκό στο φετινό πρόγραμμα Ματιές στα Βαλκάνια.  Συνολικά 12 ταινίες χτίζουν φέτος το βαλκανικό πρόγραμμα, εφτά από τις οποίες υπογράφουν πρωτοεμφανιζόμενοι κινηματογραφιστές. Στο Καυτός ήλιος/ The High Sun ο Ντάλιμπορ Μάτανιτς (Κροατία) με πρόσχημα τους κινδύνους και την δύναμη της αγάπης, σχολιάζει τον εμφύλιο και τα απομεινάρια του, σε τρεις διαφορετικές περιόδους, το 1991, το 2001 και το 2011. Βραβείο Επιτροπής, Ένα κάποιο βλέμμα στο 66ο Φεστιβάλ Κανών.  Η αγάπη πρωταγωνιστεί και στη Δίψα/ Thirst της Σβέτλα Τσοτσόρκοβα (Βουλγαρία). Η σκηνοθέτις αντιπαραθέτει τη δίψα για νερό με τη δίψα για αγάπη μέσα από την ιστορία μιας οικογένειας που βλέπει τις ισορροπίες της να ανατρέπονται όταν μπαίνουν στη ζωή τους δυο νέα πρόσωπα. Τα πρωτόγνωρα συναισθήματα οδηγούν σε απρόβλεπτες συνέπειες.  Η Φρενίτιδα/ Frenzy του Εμίν Αλπέρ (Τουρκία) ξετυλίγεται σχεδόν σαν ένα μετα-αποκαλυπτικό θρίλερ. Σε ένα προάστιο της Κωνσταντινούπολης, ο τρόμος και ο διχασμός διέπουν τις ζωές δυο αδερφών, του Καντίρ που ύστερα από την αποφυλάκισή του, εργάζεται για την κυβέρνηση ψάχνοντας στα σκουπίδια για τρομοκρατικές ύλες και του Αχμέτ που εξολοθρεύει αδέσποτα σκυλιά. Σκοτεινό, βίαιο, αλλά και βαθιά ανθρώπινο, το Μπλόκο κέρδισε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στο πρόσφατο Φεστιβάλ Βενετίας. Η ταινία Νύχτα του μέλιτος/ Honey Night του Ίβο Τράικοφ (ΠΓΔΜ) -εμπνευσμένη από το μυθιστόρημα The Ear του Γιαν Προτσάτσκα- μπαίνει στα άδυτα του πολιτικού διαπλεκόμενου κόσμου, μέσα από ένα θρίλερ που διαδραματίζεται στη διάρκεια μιας νύχτας στην δεκαετία του ’90. Ο γάμος και η καριέρα ενός πολιτικού βρίσκονται σε κίνδυνο, ενώ η παράνοια και ο φόβος από την ενδεχόμενη αποκάλυψη ενός πολιτικού σκανδάλου, οδηγεί τους ήρωες στα άκρα. Με το Άφεριμ!/Aferim!, ο Ράντου Ζούντε (Ρουμανία), απέσπασε το βραβείο καλύτερου σκηνοθέτη στο 65ο Φεστιβάλ Βερολίνου. Η ταινία θα μπορούσε να περιγραφεί ως ένα βαλκανικό γουέστερν και ταυτόχρονα μια ανθρωπολογική και πολιτισμική καταγραφή του ρατσισμού στη Βαλκανική, με στοιχεία που φτάνουν στο σήμερα.  Οδηγοί του σ’ αυτό το ταξίδι στα Βαλκάνια του 19ου αιώνα, είναι δυο αστυνομικοί που ψάχνουν να βρουν τον τσιγγάνο που παρέσυρε ερωτικά τη γυναίκα του τσιφλικά της περιοχής.  Το φιλμ Έναν όροφο πιο κάτω/ One Floor Below του Ράντου Μουντεάν (Ρουμανία) φέρνει τον θεατή αντιμέτωπο με τον φόβο που υπερνικά το αίσθημα του δικαίου. Ένα έγκλημα στον κάτω όροφο διαταράσσει την καθημερινότητα του Σάντου, του μοναδικού ανθρώπου που υπήρξε μάρτυρας, όχι του φόνου, αλλά μιας έντονης λογομαχίας που προηγήθηκε. Επιλέγει να το αποκρύψει από την αστυνομία, όταν όμως ο ύποπτος εμφανίζεται ξαφνικά στη ζωή του, το ηθικό δίλημμα και η αμφιβολία στέκονται απειλητικά απέναντί του.  Το Μητέρα πατρίδα/ Motherland της Σενέμ Τουζέν, μια συμπαραγωγή Τουρκίας-Ελλάδας (που ξεκίνησε τη διαδρομή του από το Crossroads του ΦΚΘ), μέσα από την αντιπαράθεση μιας κόρης με τη μητέρα της, αναδεικνύει τη σύγκρουση της παράδοσης με τη σύγχρονη αντίληψη για τη ζωή. Στην ταινία Μπαμπάς/ Father του Βισάρ Μορίνα (UNMI Κόσοβο), η ζωή του δεκάχρονου Νόρι, στρέφεται γύρω απ’ τον πατέρα του, ακόμη κι όταν εκείνος τον εγκαταλείπει. Ο σκηνοθέτης αφηγείται μια ιστορία σκληρής ενηλικίωσης, ενώ ταυτόχρονα μιλά για θέματα όπως η πατρότητα και το μεταναστευτικό. Το εξαιρετικό ντεμπούτο φιλμ Ατίθασες /Mustang της Ντενίζ Γιαμζέ Εργουβέν (Γαλλία, Γερμανία, Τουρκία, Κατάρ) που κέρδισε το Europa Cinemas Label Award στο πρόσφατο Φεστιβάλ Κανών και ξεκίνησε την πορεία του απ’ το Crossroards του 53ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, έχει εκλεκτικές συγγένειες με τις Αυτόχειρες παρθένους της Σοφία Κόπολα. Οι ηρωίδες της Εργουβέν, πέντε αδερφές που ζουν με τη γιαγιά και τον θείο τους, βιώνουν την καταπίεση και τα ασφυκτικά ήθη που θέλουν τη γυναίκα υποταγμένη σ’ έναν ανδροκρατούμενο κόσμο. Υπέροχα πρόσωπα, φρέσκια σκηνοθετική ματιά σε μια ταινία που μοιάζει άλλοτε με χάδι, κι άλλοτε με γροθιά στο στομάχι. Η καταπίεση της γυναίκας κυριαρχεί και στην ταινία Ορκισμένη παρθένα/ Sworn Virgin της Λάουρα Βεσπούρι (συμπαραγωγή Ιταλίας, Ελβετίας, Γερμανίας, Αλβανίας, UNMI Κόσοβο και Γαλλίας). Με αφετηρία τη μακρά παράδοση της μπουρνέσα (ορκισμένη παρθένα στα αλβανικά), η Βεσπούρι αφηγείται την ιστορία της Χάνα. Μεγαλώνοντας σε ένα απομακρυσμένο αλβανικό χωριό, στο οποίο τα δικαιώματα των γυναικών είναι ανύπαρκτα, η ηρωίδα παίρνει όρκο αγνότητας και ζει τη ζωή της σαν άντρας για να ξεφύγει απ’ αυτή τη μοίρα. Παραδόσεις, ταυτότητα φύλου, σεξουαλικότητα και αυτογνωσία, είναι η πρώτη ύλη με την οποία η σκηνοθέτιδα χτίζει την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της. Η ταινία Από πάνω μας ο ουρανός/ The Sky Above Us του Ολλανδού Μαρίνους Γκρούθοφ (συμπαραγωγή Ολλανδίας, Βελγίου, Σερβίας και Ελλάδας), με φόντο τους βομβαρδισμούς στο Βελιγράδι το 1999, ακολουθεί τους ήρωές της, καθώς προσπαθούν να διαφυλάξουν την ομαλότητα στη ζωή τους. Όλοι τους μένουν σταθεροί σε μικρές απλές συνήθειες, προκειμένου να ξορκίσουν την διαρκή απρόβλεπτη απειλή.  Η Ινές Τανοβίτς στο Οι καθημερινές μας ιστορίες /Our Everyday Life (Βοσνία), καταγράφει μια κοινωνία σε μετάβαση μέσα από την ιστορία μιας οικογένειας στη σημερινή Βοσνία. Χαμηλών τόνων, βαθιά ανθρώπινο, διεισδυτικό δράμα που χωρίς εξάρσεις παρατηρεί μια τυπική οικογένεια που ζει στο Σαράγιεβο και αντανακλά τις πολιτικές και κοινωνικές ανακατατάξεις που άλλαξαν το πρόσωπο της χώρας.  Να σημειωθεί ότι οι ταινίες Our Everyday Life (Βοσνία), Father (UNMI Κόσοβο), The High Sun (Κροατία), Mustang (για τη Γαλλία), Honey Night (ΠΓΔΜ) και Aferim! (Ρουμανία), είναι οι επίσημες υποψηφιότητες των χωρών τους για το Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας. ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, οι μικρού μήκους –και μεγάλης απήχησης- ταινίες έχουν ξεχωριστή θέση στο βαλκανικό πρόγραμμα. Η Τουρκία εκπροσωπείται από το Mother Virgin No More της Ντέρια Ντουρμάζ και το Τρίτη  της Ζίγια Ντεμιρέλ, δυο ταινίες που σχολιάζουν τα ήθη και τη θέση της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο. Από τη Ρουμανία παρουσιάζονται, το φιλμ Δεν υπάρχει τίποτα στον κόσμο (διεθνής πρεμιέρα) σε σκηνοθεσία Αντρέα Βαλεάν, που εστιάζει στην κουλτούρα της ρουμανικής μουσικής μανέλε και το Ραμόνα  του Αντρέι Κρετουλέσκου, μια άσκηση στυλ που παραπέμπει στο ύφος του Ταραντίνο. Τέλος, το Ουρανοί των Ιβάν Σάλατιτς και Γιελένα Μαξίμοβιτς (Σερβία, Μαυροβούνιο) και το Κυριακή (παγκόσμια πρεμιέρα) του Γκόραν Ντέβιτς ( Κροατία) αναδεικνύουν θέματα πατρότητας και νοσταλγίας.